Trang chủ  Hoạt động LM HTX và thành viên
Thực trạng và những giải pháp nhằm cũng cố, xây dựng và phát triển HTX nông nghiệp Quảng Trị hiện nay.
Đăng ngày: (10-07-2017); Số lượt đọc: 139
Mặc dù HTX nông nghiệp đã qua 3 lần chuyển đổi theo luật HTX (năm 1997, năm 2003, năm 2012). Tuy nhiên, đến thời điểm này hoạt động của HTX nông nghiệp vẫn chưa thoát ra được cái bóng của mô hình HTX cũ,

Mặc dù HTX nông nghiệp đã qua 3 lần chuyển đổi theo luật HTX (năm 1997, năm 2003, năm 2012). Tuy nhiên, đến thời điểm này hoạt động của HTX nông nghiệp vẫn chưa thoát ra được cái bóng của mô hình HTX cũ, vẫn còn đó vô vàn khó khăn. Đặc biệt giai đoạn này, khi mà Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với các nước trên thế giới, thì thách thức rất lớn đối với các HTX nông nghiệp.

- Hiện nay chúng ta mới có 8% HTX tổ chức liên kết tiêu thụ sản phẩm cho thành viên, hầu hết là các HTX được thành lập sau khi có luật HTX 2012 còn lại số đông các HTX củ sau chuyển đổi cũng chỉ mới tổ chức cung ứng dịch vụ đầu vào và một số dịch vụ điều hành sản xuất và cũng chủ yếu mới tập trung đầu vào cho cây lúa. Cái khó khăn trở ngại lớn nhất của các HTX nông nghiệp trong việc tổ chức liên kết để tiêu thụ sản phẩm đó là: sản xuất của các hộ thành viên xưa nay vẫn thế, chưa có gì thay đổi, vẫn sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, khó liên kết với nhau để hình thành vùng chuyên canh. Mặt khác các địa phương cũng đang lúng túng và chậm trong việc xác định được cây con chủ lực có lợi thế cạnh tranh của mình, để từ đó có quy hoạch chi tiết cho từng vùng để các HTX nông nghiệp có cơ sở tổ chức liên kết các thành viên cùng sản xuất, thành viên ưa trồng cây gì, nuôi con gì không theo một quy hoạch nào cả, dẫn đến số lượng sản phẩm không đủ lớn, chất lượng sản phẩm không đồng đều. Trước tình hình như vậy rất ít HTX tổ chức được dịch vụ bao tiêu sản phẩm cho thành viên. Và cũng chính vì vậy mà các HTX nông nghiệp mãi mãi vẫn  dựa trên nền tảng hoạt động của HTX nông nghiệp củ trước đây (cơ sở hạ tầng phục vụ cho sản xuất cây lúa) mà không thoát được.Trong lúc đó đòi hỏi bức bách đối với HTX nông nghiệp hiện nay là phải liên kết tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu sản phẩm để tham gia vào chuỗi giá trị.

- Về chất lượng nguồn nhân lực: Hiện tại cán bộ chủ chôt các HTX nông nghiệp có trình độ đại học và cao đẳng chiếm 8% ( mục tiêu đến năm 2020 là 30%), trình độ trung sơ cấp chiếm 47,3%, còn lại là sơ cấp và đào tạo ngắn hạn. Hầu hết cán bộ HTX nông nghiệp hiện nay chưa được đào tạo một cách bài bản, tổ chức quản lý, điều hành mọi hoạt động của HTX đều theo kinh nghiệm.Về thành viên của HTX thì hầu hết là những người lớn tuổi họ rất ít quan tâm và cũng không có khả năng tham gia vào phương án sản xuất kinh doanh hằng năm của HTX. Với nguồn lực như vậy, sản xuất kinh doanh của HTX nông nghiệp rất khó để tạo ra được bước đột phá mới trong hoạt động của HTX.

- Việc tiếp cận các chính sách và nguồn vốn vay từ các tổ chức tín dụng đối với HTX nông nghiệp là quá khó khăn, các tổ chức tín dụng không mặn mà gì với HTX nông nghiệp (chỉ có 4% HTX tiếp cận được nguồn vốn vay từ các ngân hàng thương mại). Vấn đề này, nhiều cuộc họp đã bàn nhưng chưa có giải pháp căn cơ để tháo gỡ cho HTX bài toán về vốn kinh doanh.

- Sự hiểu biết không đầy đủ về nguyên tắc tổ chức hoạt động của HTX theo luật HTX 2012 của Cấp ủy, chính quyền địa phương (xã và thôn) cũng là một khó khăn lớn ảnh hưởng đến tính chủ động sáng tạo và mạnh dạn đầu tư của HTX .Thực tế có tình trạng có nơi can thiệp quá sâu , có nơi lại buông lỏng quản lý hoạt động HTX.

Mục tiêu của Nghị Quyết Tỉnh ủy Quảng Trị về đẩy mạnh cơ cấu lại nông nghiệp gắn với thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Trị đến năm 2017-2020, định hướng đến năm 2025, trong đó lĩnh vực kinh tế tập thể phấn đấu đến năm 2020 có trên 50 HTX nông nghiệp kiểu mới (hàng năm, mỗi huyện có từ 2-3 HTX hoạt động theo mô hình HTX nông nghiệp kiểu mới), 70% Tổ hợp tác nông nghiệp được đăng ký chứng thực; có 50-55% số xã đạt chuẩn nông thôn mới (xã phải có HTX hoạt động đúng luật HTX 2012 và có ít nhất hình thành được tổ chức liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm chủ lực của tỉnh). Từ đó thấy rằng nhiệm vụ củng cố, xây dựng và phát triển mô hình HTX nông nghiệp hiện nay là rất quan trọng.

Qua số liệu có được từ việc điều tra khảo sát và phân loại hoạt động của HTX nông nghiệp của Sở nông nghiệp vừa rồi, cần thiết phải có một đánh giá sâu hơn về hoạt động của từng nhóm để từ đó có cơ sở xây dựng các  mô hình hoạt động HTX để ó tập trung chỉ đạo cụ thể hơn:

- Nhóm HTX hoạt động khá, giỏi: Theo số liệu điều tra gần nhất của sở Nông nhiệp và phát triển nông thôn Quảng Trị thì hiện có 40,6% HTX nông nghiệp đạt khá giỏi. Nhóm này có quy mô khá, tổ chức tốt các dịch vụ đầu vào, điều hành sản xuất tốt, có tổ chức một số dịch vụ có tính thuơng mại, hầu hết đều làm tốt dịch vụ tín dụng nội bộ. Với nhóm này, truớc mắt cần tập trung làm tốt công tác tổ chức liên kết ngang, liên kết các thành viên cùng tham gia sản xuất một loại sản phẩm, dịch vụ nào đó có lợi thế cạnh tranh; tổ chức quản lý chặt chẽ về quy trình sản xuất, tổ chức tốt dịch vụ cung ứng sản phẩm đầu vào, liên kết tìm thị truờng đầu ra. Buớc tiếp theo là hình thành nên vùng sản xuất hàng hoá lớn, xây dựng thuơng hiệu sản phẩm-dịch vụ của HTX để tham gia chuỗi giá trị sản phẩm. Các huyện cần quan tâm nhóm này để chọn và tập trung xây dựng mô hình HTX nông nghiệp kiểu mới; tạo điều kiện hỗ trợ để HTX mạnh dạn, yên tâm đầu tư xây dựng mô hình, tiếp tục theo dõi và hàng năm có đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm, tổ chức nhân rộng.

- Nhóm HTX hoạt động trung bình: 52,2% HTX nông nghiệp xếp loại trung bình, với nhóm này chủ yếu mới làm tốt các dịch vụ điều hành sản xuất và một số dịch vụ đầu vào nhưng không hiệu quả; điều hành của Hội đồng quản trị HTX gần như thiên về công tác xã hội, các dịch vụ phục vụ là chính, mối quan hệ giữa thành viên và HTX không thực sự gắn bó ( nhu cầu của thành viên nhiều nhưng HTX không đáp ứng đuợc). Với nhóm này, trước hết cần phải tập trung cũng cố, chính quyền cấp xã cần quan tâm chỉ đạo và tạo điều kiện hỗ trợ cho Ban quản lý HTX tổ chức triển khai các hoạt động đúng luật HTX năm 2012. Trước mắt cần xác định trách nhiệm (quyền lợi và nghĩa vụ) của các thành viên với HTX một cách rõ ràng, không nên can thiệp quá sâu vào hoạt động của HTX; ngoài ra cần tạo điều kiện cho HTX được thuê đất 5% và một số diện tích mặt nước để chủ động tổ chức quản lý và khai thác, tăng nguồn thu cho HTX. Bước tiếp theo là nên nghiên cứu để hợp nhất các HTX này lại (trong cùng một xã hay cùng một địa bàn).

- Nhóm HTX hoạt động yếu kém:7,2% HTX xếp loại yếu kém “chết nhưng không chôn được”. Cần phải tiến hành các thủ tục để giải thể ngay. Sau đó tạm thời giao cho chính quyền quản lý (thông qua thôn). Căn cứ nhu cầu thực tế để tuyên truyền, hướng dẫn, tư vấn thành lập mới các loại hình khác phù hợp.

Ngoài ra, có 22 HTX nông nghiệp thành lập mới sau khi có luật HTX năm 2012. Đây là những HTX hoạt động chuyên sâu, có sản phẩm – dịch vụ cụ thể, hoạt động đúng luật, mối quan hệ giữa thành viên và HTX rất tốt. Đây là nhóm hoạt động phù hợp nhất hiện nay, cần phải tiếp tục quan tâm hỗ trợ đầu tư đổi mới công nghệ, xây dựng thương hiệu, liên doanh với các doanh nghiệp, tìm kiếm thị trường, đồng thời tập trung tuyên truyền, vận động, tư vấn hướng dẫn thành lập THT, HTX theo mô hình này là hiệu quả nhất.

Ngoài những giải pháp cụ thể đối với từng nhóm HTX nông nghiệp kể trên thì cần có những giải pháp chung. Cụ thể cần tập trung một số giải pháp sau:

-       Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trung ương đã có những chính sách cụ thể (Quyết định 2261 về các chính sách hỗ trợ kinh tế tập thể giai đoạn 2016-2020), tỉnh đã có chính sách cho Kinh tế tập thể giai đoạn 2017-2020 (Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh). Ở đây chúng tôi chỉ đưa ra giải pháp cụ thể dựa trên tình hình thực tế hiện nay. Trước mắt cần tập trung tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt HTX. Trong đó, cần đi sâu vào nhóm điều hành (Ban giám đốc) với các kỹ năng: thành lập nhóm, điều hành nhóm; xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh dịch vụ; kỹ năng tìm kiếm phân tích thị trường, kỹ năng ký kết hợp đồng… , những nội dung này còn thiếu và yếu đối với Ban điều hành; đồng thời nghiên cứu để thuê giám đốc điều hành (nhất là đối với HTX mới thành lập sau này)

-       Làm tốt công tác truyên truyền, nhằm để nâng cao nhận thức của nhân dân và toàn bộ xã hội hiểu đầy đủ về vai trò, vị trí của kinh tế tập thể trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là luật HTX 2012.Trước mắt cần tập trung cho đội ngũ cán bộ địa phương nơi HTX đang hoạt động và chịu sự quản lý.

-       Chính quyền cấp xã cần quan tâm hơn, giúp cho các HTX giải quyết dứt điểm rạch ròi về tài chính (công nợ), nhất là nợ giữa thành viên với HTX (nợ rất lâu – khó đòi), đồng thời tạo điều kiện để HTX được thuê đất, mặt nước ao hồ để quản lý sử dụng; minh bạch về quy hoạch và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương để HTX tiếp cận, nghiên cứu xây dựng phương án sản xuất kinh doanh phù hợp và có tính khả thi.

-       Lồng ghép các nguồn hỗ trợ từ chính sách của nhà nước, của các dự án để tập trung xây dựng mô hình HTX nông nghiệp kiểu mới và cần phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương, tỉnh, huyện và nhất là cấp xã.

File đính kèm:
Cáp Kim Thánh
Tin khác
 
VĂN BẢN MỚI
Thông báo
Website liên kết
Thăm dò dư luận
Đánh giá của bạn về website này


Thống kê truy cập
trực tuyến 75
ngày hôm nay 1
ngày hôm qua 10
tuần này 17
tất cả 606