Trang chủ  Hoạt động LM HTX và thành viên
11/4 - NGÀY HỘI CỦA PHONG TRÀO KINH TẾ HỢP TÁC XÃ
Đăng ngày: (07-04-2016); Số lượt đọc: 202
Chủ tịch Hồ Chí Minh - người sáng lập ra Đảng và Nhà nước ta, cũng chính là người đầu tiên đưa tư tưởng hợp tác xã vào đường lối cách mạng Việt Nam. Đúng 89 năm trước đây - năm 1927, những tư tưởng về hợp tác xã đã lần đầu tiên được Người giải thích cụ thể, chi tiết trong cuốn “Đường Kách mệnh” - tác phẩm vạch đường cho cách mạng Việt Nam

Chủ tịch Hồ Chí Minh - người sáng lập ra Đảng và Nhà nước ta, cũng chính là người đầu tiên đưa tư tưởng hợp tác xã vào đường lối cách mạng Việt Nam. Đúng 89 năm trước đây - năm 1927, những tư tưởng về hợp tác xã đã lần đầu tiên được Người giải thích cụ thể, chi tiết trong cuốn “Đường Kách mệnh” - tác phẩm vạch đường cho cách mạng Việt Nam. Bản chất và con đường HTX đã được Người nói lên thật giản dị, nhưng sâu sắc và thực tiễn: “Nhóm lại thành giàu, chia nhau thành khó”, “Một cây làm chẳng lên non, ba cây chụm lại thành hòn núi cao”, “Lý luận HTX đều ở trong những điều ấy”; Người chỉ ra hợp tác là “hợp vốn, hợp sức với nhau” và mục đích của HTX là đoàn kết với nhau, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau bàn bạc, tính toán hợp lý, nâng cao hiệu quả sản xuất, làm cho mọi người đều ấm no, hạnh phúc.

Người cũng chỉ ra rằng, HTX là con đường phù hợp nhất đối với hàng triệu đồng bào ta, với những người sản xuất nhỏ lẻ, vươn lên cùng nhau tổ chức sản xuất lớn, đặc biệt trong nông nghiệp và đối với bà con nông dân… Vì lẽ đó, ngày 11 - 4 - 1946, Bác đã viết thư gửi điền chủ nông gia Việt Nam, kêu gọi tầng lớp này mau mau chung vốn, góp sức, lập nên HTX nông nghiệp ở khắp nơi, từ làng mạc cho đến tỉnh thành, đâu đâu cũng phải có HTX. Bác quan niệm: “Loài người ai cũng “dĩ thực vi tiên” (nghĩa là trước cần phải ăn) nước ta thì “dĩ nông vi bản” (nghĩa là nghề nông làm gốc). Dân muốn ăn no thì phải giồng cho nhiều. Nước muốn mạnh thì phải phát triển nông nghiệp…”. Năm 1964, cũng vào ngày 11 - 4, Bác Hồ gửi thư cho Đại hội Hợp tác xã và đội sản xuất nông nghiệp tiên tiến miền núi và trung du, khen ngợi thành tích đạt được của các hợp tác xã và đội sản xuất nông nghiệp. Tại thời điểm đó, ở miền núi và trung du, đã có hơn 70% nông hộ vào HTX nông nghiệp. Đồng bào đã được no ấm hơn, nhà ở nhiều nơi đã làm sạch sẽ, gọn gàng hơn, v.v…

Mặc dù vậy, vào cuối những năm 1980, đầu những năm 1990, do chưa thích hợp với cơ chế thị trường, phong trào Hợp tác xã (HTX) ở nước ta rơi vào tình trạng suy thoái, phần lớn các HTX làm ăn thua lỗ kéo dài, nhiều HTX tan rả, giải thể; số lượng HTX trong các ngành, lĩnh vực bị giải thể (đặc biệt là hệ thống HTX mua bán với nhiệm vụ làm đại lý bán lẻ và uỷ thác thu mua hàng nông sản, thực phẩm cho nông nghiệp quốc doanh). Đứng trước tình hình đó, để khôi phục và phát triển HTX trong những điều kiện mới của nền kinh tế, Đảng và Nhà nước đã quyết định thành lập Hội đồng Trung ương lâm thời của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên cơ sở sát nhập Ban trù bị Đại hội thành lập Hội đồng Trung ương các HTX và đơn vị sản xuất công nghiệp ngoài quốc doanh và Ban quản lý HTX mua bán Việt Nam. Tháng 10 năm 1993, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ chính trị và Chính phủ về việc hình thành một tổ chức có chức năng đại diện, hỗ trợ và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động và HTX, kết quả đó đã cho ra đời Tổ chức Liên minh HTX Việt Nam.

Liên minh hợp tác xã Việt Nam được thành lập ở trung ương; liên minh hợp tác xã cấp tỉnh được thành lập ở các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Điều lệ liên minh hợp tác xã Việt Nam được đại hội liên minh hợp tác xã Việt Nam thông qua và do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; điều lệ liên minh hợp tác xã cấp tỉnh được đại hội liên minh hợp tác xã cấp tỉnh thông qua và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt. Từ khi thành lập đến nay, căn cứ vào chức năng nhiệm vụ của mình, Liên minh HTX Việt nam đã chủ động tham gia xây dựng nhiều chính sách và nhiều văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến kinh tế HTX như chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển HTX; chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý HTX, chính sách bảo hiểm xã hội cho cán bộ và thành viên HTX…

Liên minh HTX cấp tỉnh, thành phố thuộc hệ thống tổ chức của Liên minh HTX Việt Nam, hoạt động theo Điều lệ Liên minh HTX Việt Nam và Điều lệ do Đại hội Liên minh HTX tỉnh, thành phố thông qua, được Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố công nhận, không trái với Luật HTX. Đại hội toàn thể hoặc Đại hội đại biểu thành viên là cơ quan lãnh đạo của Liên minh HTX tỉnh, thành phố, do Ban chấp hành Liên minh HTX tỉnh, thành phố triệu tập, nhiệm kỳ của Đại hội là 5 năm. Liên minh HTX tỉnh, thành phố có bộ máy chuyên trách bao gồm cơ quan giúp việc, các đơn vị sự nghiệp, các đơn vị kinh tế trực thuộc. Bộ máy chuyên trách của Liên minh HTX tỉnh, thành phố do Thường trực Liên minh HTX tỉnh, thành phố có thể thành lập các ban, phòng tham mưu giúp việc cho thường trực, thành lập các trung tâm, các trường đào tạo cán bộ HTX, dạy nghề cho thành viên và người lao động.

Theo cơ cấu tổ chức thành lập của hệ thống Liên minh HTX Việt Nam chỉ bao gồm cấp Trung ương đến cấp tỉnh, không có ở cấp huyện, xã mà từ cấp tỉnh xuống các HTX thành viên. Tuy nhiên, tại tỉnh Quảng Trị và nhiều tỉnh, thành phố khác trong nước, hệ thống lãnh đạo khu vực kinh tế tập bao gồm kinh tế HTX  có ở cấp huyện do thành lập các chi nhánh Liên minh HTX tại các huyện, thành phố, thị xã thông qua vai trò quản lý nhà nước của phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc phòng Kinh tế; Hiện nay tại Quảng Trị, mỗi Phòng NN&PTNT cấp huyện hay Phòng Kinh tế cấp thành phố, thị xã có một cán bộ chuyên trách về kinh tế HTX, và trưởng chi nhánh liên minh HTX cấp huyện, thành phố, thị xã do một cán bộ Phó phòng ở các cấp này phụ trách và hình thành nên một mạng lưới liên kết từ cấp tỉnh xuống cơ sở và HTX nhằm có cơ hội và điều kiện tốt hơn hỗ trợ cho nông dân, xã viên và người lao động.

Có hai loại thành viên của Liên minh HTX các cấp đó là thành viên chính thức và thành viên liên kết. Theo đó, thành viên chính thức bao gồm HTX, liên hiệp HTX và các tổ chức HTX với các tên gọi khác nhau, đăng ký và hoạt động theo Luật HTX; thành viên liên kết bao gồm các loại hình Tổ hợp tác, các Cơ sở sản xuất kinh doanh, các Doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế; các hội, các hiệp hội sản xuất kinh doanh, hiệp hội ngành nghề truyền thống; các tổ chức, đơn vị sự nghiệp trong các lĩnh vực đào tạo, khoa học công nghệ, tư vấn, dịch vụ, xức tiến thương mại, các tổ chức tài chính tín dụng và các tổ chức khác có liên quan.

Tổ chức đại diện của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã do các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tự nguyên thành lập nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Tổ chức đại diện của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có thể được tổ chức theo ngành, lĩnh vực, vùng lãnh thổ; được tổ chức, hoạt động theo quy định của pháp luật về hội và pháp luật có liên quan.

Theo Luật HTX năm 2012, Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã. Lịch sử hình thành phong trào HTX trên thế giới và thực tiễn ở nước ta hình thành nên các nguyên tắc của HTX. Những nguyên tắc và phạm vi hoạt động của HTX được thể hiện ở những điểm chính sau đây:

HTX là các tổ chức tự nguyện đối với mọi thành viên xã hội mong muốn sử dụng dịch vụ của HTX; sn sàng chấp thuận các trách nhiệm thành viên HTX, không phân biệt giới tính, xã hội, chủng tộc, chính trị hoặc tôn giáo.

HTX là tổ chức mang tính dân chủ, được kiểm soát bởi các thành viên và là người tham gia vào việc xác định các chính sách và ra quyết định của HTX; xã viên có quyền biểu quyết bình đẳng và không phụ thuộc vào vốn góp (mỗi xã viên có một lá phiếu biểu quyết như nhau) và HTX ở các cấp độ khác nhau cũng được tổ chức một cách dân chủ.

Các thành viên đóng góp một cách bình đẳng và kiểm soát một cách dân chủ đối với vốn của HTX; vốn của HTX thường là tài sản chung của HTX. Thành viên phải góp vốn vào HTX và được một khoản bồi hoàn nhất định tùy theo vốn góp; Thành viên được phân phối khoản lợi nhuận của HTX cho một số hoặc tất cả các mục đích: phát triển HTX, xác lập dự trữ mà một phần của nó là tài sản không chia hoặc chia cho xã viên tùy theo mức độ sử dụng dịch vụ của HTX, hỗ trợ các hoạt động của HTX theo quyết định của thành viên.

HTX phải đảm bảo sự phát triển cộng đồng thông qua các chính sách do chính thành viên HTX quyết định, bao gồm các hoạt động phúc lợi, hoạt động xã hội-văn hoá nhằm cải thiện đời sống cho mọi xã viên. Thành viên HTX không chỉ hợp tác thụ hưởng lợi ích kinh tế mà còn phát triển văn hoá - xã hội cộng đồng của mình, rút ngắn cách biệt mức sống giữa nông thôn- thành thị và với cộng đồng xã hội khác, góp phần giải quyết các mâu thuẩn, vướng mắc trong cộng đồng thành viên HTX.

Ngoài những ý nghĩa thuộc về bản chất và nguyên tắc của HTX, loại hình kinh tế HTX còn có những ý nghĩa về giá trị đó là sự tự giúp đỡ, tự chịu trách nhiệm, dân chủ, công bằng, bình đẳng và tình đoàn kết; các giá trị của loại hình kinh tế HTX còn là các giá trị về đạo đức, tính trung thực, sự cởi mở, trách nhiệm xã hội và sự quan tâm đến phát triển của cộng đồng. Các giá trị và nguyên tắc mang tính cao đẹp và nhân văn của HTX được hiện thực hóa, từ đó làm cho HTX hấp dẫn thực sự đối với thành viên và người lao động, đặc biệt là đối với cộng đồng nông thôn.  

 


File đính kèm:
Nguyễn Văn Chiến - Trung tâm
Tin khác
 
VĂN BẢN MỚI
Thông báo
Website liên kết
Thăm dò dư luận
Đánh giá của bạn về website này


Thống kê truy cập
trực tuyến 39
ngày hôm nay 1
ngày hôm qua 10
tuần này 17
tất cả 606