Trang chủ  Hoạt động LM HTX và thành viên
Đề cương tuyên truyền năm quốc tế HTX 2012
Đăng ngày: (16-02-2012); Số lượt đọc: 15
Thực hiện Kế hoạch tuyên truyền về Ngày Hợp tác xã Việt Nam 11/4 và Năm Quốc tế Hợp tác xã – 2012 của Liên hợp quốc, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam biên tập Đề cương giới thiệu một số thông tin cơ bản về 2 sự kiện này, cụ thể như sau:

LIÊN MINH HỢP TÁC XÃ

VIỆT NAM

 

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- Tự do – Hạnh phúc

                  Hà Nội, ngày 31 tháng 01 năm 2012

 

ĐỀ CƯƠNG

TUYÊN TRUYỀN NGÀY TRUYỀN THỐNG HỢP TÁC XÃ VIỆT NAM 11/4 VÀ NĂM QUỐC TẾ HỢP TÁC XÃ CỦA LIÊN HỢP QUỐC - 2012

 

 

           Thực hiện Kế hoạch tuyên truyền về Ngày Hợp tác xã Việt Nam 11/4 và Năm Quốc tế Hợp tác xã – 2012 của Liên hợp quốc, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam biên tập Đề cương giới thiệu một số thông tin cơ bản về 2 sự kiện này, cụ thể như sau:

 

A- NGÀY TRUYỀN THỐNG HỢP TÁC XÃ VIỆT NAM (11/4).

 

I. Quá trình hình thành và phát triển của phong trào hợp tác xã ở Việt Nam từ năm 1945, đất nước ta giành được độc lập đến nay - Những thành tựu nổi bật.

D­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, h¬n 65 n¨m qua, tr¶i qua c¸c thêi kú ph¸t triÓn kh¸c nhau, phong trµo HTX ë ViÖt Nam ®· cã nh÷ng ®ãng gãp to lín cho sù nghiÖp c¸ch m¹ng trong mçi giai ®o¹n lÞch sö cña ®Êt n­íc; ®Æc biÖt lµ nh÷ng ®ãng gãp cho c«ng cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü cøu n­íc, gi¶i phãng miÒn Nam, thèng nhÊt Tæ quèc.

Nh×n l¹i lÞch sö ph¸t triÓn kinh tÕ hîp t¸c, HTX ë n­íc ta h¬n 65 n¨m qua, cã thÓ thÊy nh÷ng ®ãng gãp vµ thµnh tÝch chñ yÕu cña phong trµo HTX vµ Liªn minh HTX trong c¸c thêi kú nh­ sau:

1. Thêi kú tõ n¨m 1945 ®Õn n¨m 1955;

Sau c¸ch m¹ng th¸ng T¸m n¨m 1945, h­ëng øng lêi kªu gäi kh¸ng chiÕn kiÕn quèc cña Hå Chñ tÞch, phong trµo kinh tÕ hîp t¸c ®­îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ë nhiÒu vïng tù do vµ c¨n cø ®Þa c¸ch m¹ng víi c¸c h×nh thøc hîp t¸c gi¶n ®¬n nh­  tæ vÇn c«ng, tæ ®æi c«ng. Trong phong trµo ®ã, ngµy 08 th¸ng 3 n¨m 1948, t¹i ChiÕn khu ViÖt B¾c,  HTX thuû tinh D©n Chñ ®­îc thµnh lËp, më ®Çu cho sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña phong trµo HTX ë ViÖt Nam.

Thêi kú nµy, chñ yÕu lµ c¸c tæ ®æi c«ng, HTX ph¸t triÓn ch­a nhiÒu, n¨ng lùc s¶n xuÊt cßn h¹n chÕ nh­ng ®· thu hót hµng chôc v¹n n«ng d©n, thî thñ c«ng vµo con ®­êng lµm ¨n tËp thÓ. Sù ph¸t triÓn cña phong trµo kinh tÕ hîp t¸c, HTX cïng víi kÕt qu¶ cña c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®· gãp phÇn gi¶i phãng n«ng d©n tho¸t khái sù rµng buéc cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt phong kiÕn, ®­a n«ng d©n lªn vÞ trÝ ng­êi lµm chñ, cã nh÷ng ®ãng gãp tÝch cùc trong viÖc ®¶m b¶o hËu cÇn cho cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p, ®éng viªn søc ng­êi, søc cña cho tiÒn tuyÕn.

2. Thêi kú tõ n¨m 1955 ®Õn n¨m 1961.

Tõ nh÷ng c¬ së kinh tÕ hîp t¸c, HTX ®­îc h×nh thµnh trong nh÷ng n¨m kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p, ngay sau khi miÒn B¾c ®­îc gi¶i phãng, §¶ng, Nhµ n­íc ta ®· chó träng chØ ®¹o x©y dùng, ph¸t triÓn HTX trong c¸c ngµnh kinh tÕ.

ChØ trong mét thêi gian ng¾n, sau giai ®o¹n thÝ ®iÓm x©y dùng c¸c HTX vµ c¸c h×nh thøc hîp t¸c gi¶n ®¬n, trong 3 n¨m 1958 - 1960 c¶ n­íc ®· cã h¬n 50.000 HTX ®­îc thµnh lËp. Trong ®ã cã 41.000 HTX n«ng nghiÖp, víi 2,4 triÖu hé n«ng d©n tham gia, b»ng 84,8% sè hé vµ 76% diÖn tÝch ruéng ®Êt vµo c¸c HTX, ®Õn n¨m 1960 vÒ c¬ b¶n miÒn B¾c ®· hoµn thµnh viÖc hîp t¸c ho¸ bËc thÊp trong n«ng nghiÖp. Trong lÜnh vùc tiÓu thñ c«ng nghiÖp cã 2.760 HTX, 20 v¹n lao ®éng, chiÕm 88% sè thî thñ c«ng vµo lµm trong c¸c HTX. H¬n 250 HTX mua b¸n ë cÊp huyÖn víi 4.320 cöa hµng hîp t¸c mua b¸n ®­îc tæ chøc. Trong lÜnh vùc tÝn dông ®· thµnh lËp ®­îc 5.294 HTX víi  trªn 2 triÖu x· viªn tham gia. H¬n 520 HTX ng­ nghiÖp ë vïng biÓn víi 78% lao ®éng vµ 75% thuyÒn, l­íi tham gia vµo HTX.

ViÖc vËn ®éng x©y dùng, ph¸t triÓn HTX trong giai ®o¹n nµy thùc sù lµ mét phong trµo c¸ch m¹ng réng lín, thu hót ®­îc ®¹i bé phËn hé n«ng d©n, hé kinh tÕ c¸ thÓ vµ ng­êi lao ®éng tham gia. KÕt qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c HTX trong nh÷ng n¨m 1955 - 1960 ®· gãp phÇn to lín vµo c«ng cuéc kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ sau chiÕn tranh, gãp phÇn thóc ®Èy kinh tÕ trong giai ®o¹n nµy ph¸t triÓn víi tèc ®é cao. §ång thêi th«ng qua viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn HTX ®· h×nh thµnh quan hÖ s¶n xuÊt míi, khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶ h¬n t­ liÖu s¶n xuÊt, ®Êt ®ai vµ søc lao ®éng; ®­a nh÷ng hé n«ng d©n, nh÷ng ng­êi s¶n xuÊt nhá, thî thñ c«ng, tiÓu th­¬ng vµo lµm ¨n hîp t¸c trong c¸c HTX theo ®­êng lèi cña §¶ng, gãp phÇn thùc hiÖn th¾ng lîi c«ng cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c. Víi quan hÖ s¶n xuÊt míi phï hîp cïng víi c¸c yÕu tè chÝnh trÞ, x· héi míi ®· t¹o ra sù h¨ng h¸i, phÊn khëi s¶n xuÊt trong n«ng d©n, s¶n xuÊt ph¸t triÓn, t×nh h×nh n«ng th«n cã chuyÓn biÕn tÝch cùc, ®êi sèng n«ng d©n vµ bé mÆt n«ng th«n cã b­íc ph¸t triÓn râ rÖt c¶ vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi.

Cïng víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn HTX, tõ rÊt sím §¶ng vµ Nhµ n­íc ®· quan t©m ®Õn h×nh thµnh c¸c c¬ quan, tæ chøc qu¶n lý, trî gióp vµ ®¹i diÖn cho c¸c HTX. N¨m 1955, ChÝnh phñ chØ ®¹o thµnh lËp hÖ thèng tæ chøc Ban qu¶n lý HTX mua b¸n tõ Trung ­¬ng ®Õn c¸c tØnh, thµnh phè vµ giao nhiÖm vô cho c¸c Bé, ngµnh qu¶n lý Nhµ n­íc nhiÖm vô hç trî ph¸t triÓn HTX. N¨m 1961 thµnh lËp Liªn hiÖp c¸c HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp Trung ­¬ng, c¸c tæ chøc nµy ®· tæ chøc tèt c«ng t¸c tuyªn truyÒn vËn ®éng ph¸t triÓn më réng m¹ng l­íi c¸c HTX h­íng dÉn gióp ®ì vÒ nghiÖp vô vµ hç trî ®µo t¹o c¸n bé cho c¸c HTX, gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña c¸c HTX thuéc c¸c ngµnh, lÜnh vùc.

 

 

3. Thêi kú tõ n¨m 1961 ®Õn n¨m 1965.

Trong giai ®o¹n 1961 - 1965, ph¸t huy nh÷ng thµnh qu¶ ®· ®¹t ®­îc, phong trµo kinh tÕ hîp t¸c, HTX tiÕp tôc ®­îc ®Èy m¹nh. Cïng víi viÖc thùc hiÖn cuéc vËn ®éng c¶i tiÕn qu¶n lý, x©y dùng c¸c HTX bËc cao víi quy m« ®­îc më réng trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp, hµng ngµn HTX trong c¸c lÜnh vùc phi n«ng nghiÖp nh­ tiÓu thñ c«ng nghiÖp, mua b¸n, vËn t¶i, tÝn dông, x©y dùng ®­îc thµnh lËp, thu hót hµng triÖu quÇn chóng nh©n d©n tham gia.

C¸c HTX n«ng nghiÖp víi h×nh thøc tæ chøc lao ®éng tËp thÓ, nhanh chãng chuyÓn biÕn ph­¬ng thøc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tõ tù cung tù cÊp, ph©n t¸n thµnh s¶n xuÊt tËp trung, ®­a m¸y mãc, c«ng cô vµ kü thuËt canh t¸c míi vµo s¶n xuÊt. C¬ së vËt chÊt kü thuËt trong c¸c HTX ®­îc t¨ng c­êng, gi¸ trÞ tµi s¶n cè ®Þnh cña c¸c HTX n¨m 1965 t¨ng gÊp 6,5 lÇn. C¸c c«ng tr×nh thuû lîi ®­îc x©y dùng, ®ång ruéng ®­îc c¶i t¹o, khai hoang phôc ho¸ ®­îc ®Èy m¹nh. V× vËy, sè hé n«ng d©n tham gia HTX ®· t¨ng tõ 84,8% n¨m 1960 lªn 90% n¨m 1965, diÖn tÝch ®Êt canh t¸c cña HTX so víi tæng diÖn tÝch t¨ng tõ 68% lªn 80,3%.

C¸c HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp còng ph¸t triÓn c¸c c¬ së s¶n xuÊt tËp trung, tÝch cùc c¶i tiÕn kü thuËt n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm. Gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp, tiÓu thñ c«ng nghiÖp do c¸c HTX s¶n xuÊt ra n¨m 1965 t¨ng gÊp 8,4 lÇn so víi n¨m 1960. LÇn ®Çu tiªn khu vùc kinh tÕ hîp t¸c, HTX ë n­íc ta tæ chøc s¶n xuÊt ®­îc hµng xuÊt khÈu vµ xuÊt khÈu ®Õn thÞ tr­êng nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi.

C¸c HTX mua b¸n c¬ së ®­îc chuyÓn vÒ x· vµ m¹ng l­íi mua, b¸n ®­îc më réng ®Õn tËn th«n, b¶n. ChØ trong 3 n¨m 1962 - 1965 h¬n 3000 HTX mua b¸n x· ®­îc thµnh lËp. Tû träng chiÕm trong tæng møc b¸n lÎ cña thÞ tr­êng x· héi cña c¸c HTX mua b¸n t¨ng tõ 6,5% n¨m 1962 lªn 18% n¨m 1965. C¸c HTX mua b¸n ®· lµm tèt vai trß trî thñ ®¾c lùc cña th­¬ng nghiÖp quèc doanh trong viÖc ®¹i lý b¸n lÎ hµng c«ng nghÖ phÈm vµ thu mua uû th¸c l­¬ng thùc, n«ng s¶n thùc phÈm cho Nhµ n­íc.

C¸c HTX tÝn dông còng ®­îc ph¸t triÓn m¹nh ë kh¾p c¸c vïng, c¸c miÒn trªn miÒn B¾c. Víi gÇn 2.500 c¬ së, ho¹t ®éng cña c¸c HTX tÝn dông ®· t¹o ®iÒu kiÖn hç trî n«ng d©n vÒ vèn; gãp phÇn h¹n chÕ, xo¸ bá dÇn n¹n cho vay nÆng l·i.

Cïng víi nh÷ng ®ãng gãp vÒ kinh tÕ, phong trµo HTX cßn cã vai trß quan träng vÒ mÆt x· héi, nh­ gi¶i quyÕt viÖc lµm cho hµng triÖu lao ®éng, hç trî c¸c hé x· viªn ph¸t triÓn s¶n xuÊt, æn ®Þnh vµ c¶i thiÖn ®êi sèng. C¸c HTX ®· chó träng gi¸o dôc tinh thÇn yªu n­íc, yªu chñ nghÜa x· héi, n©ng cao gi¸c ngé chÝnh trÞ cho ®«ng ®¶o quÇn chóng lao ®éng; ®ång thêi lµ n¬i ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé cã kinh nghiÖm thùc tiÔn ®Ó bæ sung c¸n bé cho ®Þa ph­¬ng. Trong giai ®o¹n nµy c¸c HTX cã vai trß quan träng trong viÖc x©y dùng lèi sèng míi, cã v¨n ho¸ ë n«ng th«n th«ng qua viÖc tæ chøc c¸c dÞch vô phôc vô c¸c nhu cÇu x· héi nh­ tang lÔ, hiÕu hû, gi÷ trÎ...

C¸c phong trµo thi ®ua cña HTX còng ®­îc ®Èy m¹nh. Phong trµo thi ®ua häc vµ lµm theo HTX §¹i Phong (Qu¶ng B×nh), HTX Thµnh C«ng (Thanh Ho¸)... ®­îc c¸c ®Þa ph­¬ng ph¸t ®éng s©u réng vµ ®¹t kÕt qu¶ thiÕt thùc.

Cïng víi viÖc cñng cè hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý HTX n«ng nghiÖp, mua b¸n... tõ trung ­¬ng ®Õn c¸c huyÖn, thÞ, n¨m 1961, §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc c¸c HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp ®­îc tæ chøc, Liªn hiÖp HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp tõ Trung ­¬ng ®Õn c¸c ®Þa ph­¬ng ®­îc thµnh lËp; HÖ thèng qu¶n lý, ®¹i diÖn, hç trî cña c¸c HTX mua b¸n, HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp ®· trë thµnh chç dùa cña c¸c HTX, hç trî c¸c HTX vÒ nguån hµng, cung øng nguyªn liÖu ®Ó HTX tæ chøc s¶n xuÊt, kinh doanh; t¹o ra mèi quan hÖ liªn kÕt gi÷a c¸c HTX, h­íng dÉn gióp ®ì c¸c HTX vÒ chuyªn m«n, nghiÖp vô vµ ®µo t¹o c¸n bé, d¹y nghÒ cho ng­êi lao ®éng.

 

4. Giai ®o¹n tõ n¨m 1965 ®Õn n¨m 1975.

Tõ n¨m 1965, khi §Õ quèc Mü ®­a m¸y bay ra nÐm bom ph¸ ho¹i miÒn B¾c, quy m« chiÕn tranh më réng. Víi khÈu hiÖu "tÊt c¶ ®Ó chiÕn th¾ng", “ TÊt c¶ ®Ó gi¶i phãng miÒn Nam thèng nhÊt ®Êt n­íc", “ V× miÒn Nam ruét thÞt”,v.v,, khu vùc HTX ®­îc cñng cè, ph¸t triÓn vµ trë thµnh mét lùc l­îng kinh tÕ quan träng trong nÒn kinh tÕ cña hËu ph­¬ng lín miÒn B¾c.

Trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp, cuéc vËn ®éng c¶i tiÕn qu¶n lý, tæ chøc l¹i s¶n xuÊt ®­îc ph¸t ®éng vµ tæ chøc thùc hiÖn nh­ mét cuéc c¸ch m¹ng lín. C¸c HTX tiÕn hµnh cñng cè chÕ ®é së h÷u tËp thÓ trong HTX, tæ chøc c¸c ®éi s¶n xuÊt kÕt hîp víi c¸c ®éi chuyªn kh©u, ®Çu t­ t¨ng c­êng c¬ së vËt chÊt. NhiÒu phong trµo s¶n xuÊt ®­îc ph¸t ®éng nh­ phong trµo x©y dùng nh÷ng c¸nh ®ång 5 tÊn/ha, phong trµo häc tËp HTX n«ng nghiÖp §¹i Phong (Qu¶ng B×nh), HTX n«ng nghiÖp Vò Th¾ng (Th¸i B×nh)...

C¸c HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp ®­îc cñng cè vµ tõng b­íc chuyÓn dÇn thµnh HTX bËc cao, tiÕp tôc ®Èy m¹nh s¶n xuÊt ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng cña nh©n d©n, cung cÊp hµng ho¸ cho chiÕn tr­êng, ®ång thêi ®· s¶n xuÊt ra nhiÒu mÆt hµng thñ c«ng mü nghÖ cã gi¸ trÞ xuÊt khÈu.

C¸c HTX mua b¸n còng ®· tæ chøc tèt viÖc tham gia l­u th«ng hµng ho¸ trong thÞ tr­êng, ®­a hµng ho¸ tíi tay ng­êi tiªu dïng, chèng n¹n ®Çu c¬, n©ng gi¸, Ðp gi¸.

C¸c HTX vËn t¶i ngoµi viÖc ®¸p øng c¸c nhu cÇu vËn chuyÓn hµng ho¸, hµnh kh¸ch cßn trùc tiÕp tham gia vËn chuyÓn l­¬ng thùc, vò khÝ ra tiÒn tuyÕn phôc vô chiÕn ®Êu.

MÆc dï ph¶i ho¹t ®éng trong ®iÒu kiÖn chiÕn tranh v« cïng ¸c liÖt, phong trµo HTX giai ®o¹n nµy vÉn ®­îc cñng cè vµ ph¸t triÓn. §Õn cuèi n¨m 1974, toµn miÒn B¾c cã h¬n 46.000 HTX trong c¸c ngµnh, lÜnh vùc, trong ®ã hÇu hÕt c¸c HTX n«ng nghiÖp ®· tæ chøc l¹i theo quy m« toµn x·, thu hót 96% sè hé n«ng d©n tham gia. S¶n xuÊt c«ng nghiÖp, tiÓu thñ c«ng nghiÖp vÉn ®¹t tèc ®é t¨ng tr­ëng kh¸, trong nh÷ng n¨m 1970 - 1974 b×nh qu©n t¨ng 11,8%, chiÕm h¬n 32% gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp ®Þa ph­¬ng. C¸c HTX mua b¸n còng n©ng tû träng chiÕm lÜnh thÞ tr­êng b¸n lÎ x· héi lªn 21%.

Trªn c¬ së gi¸o dôc lßng yªu n­íc vµ c¨n thï giÆc Mü s©u s¾c, c¸c HTX ®· ®éng viªn ®­îc sù lao ®éng quªn m×nh cña c¸c viªn HTX, võa s¶n xuÊt võa chiÕn ®Êu, víi khÈu hiÖu "thãc kh«ng thiÕu mét c©n, qu©n kh«ng thiÕu mét ng­êi", "tay cµy tay sóng", võa s¶n xuÊt nhiÒu l­¬ng thùc, thùc phÈm, hµng ho¸ tiªu dïng chi viÖn cho miÒn Nam, võa tæ chøc c¸c ®¬n vÞ tù vÖ, tham gia chiÕn ®Êu, ®¸nh tr¶ m¸y bay ®Þch, b¶o vÖ quª h­¬ng. Nhê cã HTX, chóng ta ®· huy ®éng cao ®é ®­îc søc ng­êi, søc cña cho tiÒn tuyÕn, hµng triÖu thanh niªn trai tr¸ng n«ng th«n ra mÆt tr©n, ®¸nh giÆc cøu n­íc, gi¶i phãng miÒn Nam, thèng nhÊt Tæ quèc. C¸c HTX cßn lµm nßng cèt trong cuéc vËn ®éng toµn d©n thùc hiÖn c«ng t¸c hËu ph­¬ng qu©n ®éi, trùc tiÕp ch¨m sãc gia ®×nh th­¬ng binh, liÖt sü; tiÕp nhËn c¸c chiÕn sÜ, th­¬ng bÖnh binh tõ mÆt trËn vÒ tham gia s¶n xuÊt víi c¸c c«ng viÖc phï hîp, t¹o ®iÒu kiÖn æn ®Þnh cuéc sèng. C¸c HTX cßn lµ n¬i gi¸o dôc, n©ng cao ý thøc chÝnh trÞ cho quÇn chóng nh©n d©n, x©y dùng nÕp sèng v¨n ho¸, ®Ò cao t×nh lµng nghÜa xãm, t­¬ng trî, gióp ®ì lÉn nhau, ®ãng gãp tÝch cùc vµo nh÷ng thµnh tùu cña cuéc c¸ch m¹ng t­ t­ëng v¨n ho¸ ë n«ng th«n.

Trong giai ®o¹n nµy, Liªn hiÖp HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp ®· x©y dùng hoµn chØnh hÖ thèng tæ chøc tõ Trung ­¬ng ®Õn c¸c huyÖn, thÞ x·. TËp trung h­íng dÉn hç trî c¸c HTX ph¸t triÓn s¶n xuÊt, nhÊt lµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu; hç trî c¸c HTX vÒ kü thuËt, thÞ tr­êng, cung øng nguyªn liÖu tæ chøc gia c«ng s¶n xuÊt cho c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh. HÖ thèng qu¶n lý HTX mua b¸n còng ®­îc cñng cè t¨ng c­êng, võa h­íng dÉn, gióp ®ì c¸c HTX vÒ nghiÖp vô, võa trùc tiÕp tæ chøc c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt, chÕ biÕn, kinh doanh c¸c mÆt hµng ngoµi kÕ ho¹ch ®Ó cã thªm nguån hµng cung øng cho c¸c HTX c¬ së, ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi.

C¸c tæ chøc qu¶n lý, ®¹i diÖn, hç trî cho HTX cßn lµm tèt vai trß tham m­u cho §¶ng, Nhµ n­íc ®Ò ra nh÷ng chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch, t¹o ®iÒu kiÖn cho HTX ph¸t triÓn; ®ång thêi lµm tèt nhiÖm vô gi¸o dôc chÝnh trÞ, ®éng viªn tinh thÇn yªu n­íc trong c¸n bé, x· viªn HTX, tham gia tÝch cùc vµo viÖc thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong mçi giai ®o¹n lÞch sö cña ®Êt n­íc.

 

5. Giai ®o¹n tõ  n¨m 1975 ®Õn n¨m 1997.

Sau chiÕn th¾ng lÞch sö mïa xu©n n¨m 1975, miÒn Nam hoµn toµn gi¶i phãng, c¶ n­íc thèng nhÊt cïng ®i lªn chñ nghÜa x· h«i, phong trµo HTX ®­îc ph¸t triÓn vµ lan réng tíi c¸c tØnh, thµnh phè phÝa Nam.

Thùc hiÖn chÝnh s¸ch c¶i t¹o theo tinh thÇn NghÞ quyÕt Trung ­¬ng lÇn thø 24 (kho¸ III) vµ NghÞ quyÕt §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV cña §¶ng, víi môc tiªu lµ ®Õn n¨m 1980 hoµn thµnh c¬ b¶n viÖc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ë c¸c tØnh, thµnh phè phÝa Nam. ChØ trong 4 n¨m (1976 - 1980) c¸c tØnh phÝa Nam ®· x©y dùng ®­îc 4.000 tæ ®oµn kÕt s¶n xuÊt, 5.000 tæ hîp t¸c s¶n xuÊt vµ gÇn 1.000 HTX tiÓu, thñ c«ng nghiÖp, thu hót 70% lùc l­îng lao ®éng trong c¸c ngµnh nghÒ quan träng vµ ®Þa bµn s¶n xuÊt tËp trung. Trong th­¬ng nghiÖp ®· x©y dùng ®­îc HTX mua b¸n ë 92% sè x·, lùc l­îng HTX mua b¸n còng ®· gióp Nhµ n­íc n¾m 80% nguån hµng tiÓu thñ c«ng nghiÖp cña ®Þa ph­¬ng vµ 30% nguån hµng n«ng s¶n.

§èi víi khu vùc n«ng nghiÖp, thùc hiÖn ChØ thÞ 15 cña Ban BÝ th­ Trung ­¬ng §¶ng vÒ viÖc thÝ ®iÓm c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®èi víi n«ng nghiÖp, phong trµo x©y dùng HTX n«ng nghiÖp ®­îc ®Èy m¹nh, tÝnh ®Õn cuèi n¨m 1980 toµn miÒn Nam ®· x©y dùng ®­îc 2.689 HTX vµ 11.530 tËp ®oµn s¶n xuÊt.

ë miÒn B¾c, phong trµo c¶i tiÕn qu¶n lý, tæ chøc l¹i s¶n xuÊt trong c¸c HTX n«ng nghiÖp ®­îc ®Èy m¹nh. Quy m« c¸c HTX n«ng nghiÖp tiÕp tôc ®­îc më réng vµ tiÕn hµnh tæ chøc l¹i s¶n xuÊt theo h­íng tËp trung, chuyªn m«n ho¸ vµ c¬ giíi ho¸. HTX trong c¸c lÜnh vùc tiÓu thñ c«ng nghiÖp, tÝn dông, x©y dùng tiÕp tôc ®­îc cñng cè vµ ph¸t triÓn, ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶.

§Õn n¨m 1986, n¨m ®­îc coi lµ thêi kú ph¸t triÓn cao nhÊt cña phong trµo HTX, c¶ n­íc cã 76.000 HTX trong c¸c ngµnh, lÜnh vùc kinh tÕ, thu hót h¬n 20 triÖu x· viªn tham gia. Trong ®ã cã 16.740 HTX n«ng nghiÖp, 40.228 tËp ®oµn s¶n xuÊt, víi 94,2% sè hé n«ng d©n vµ 80,8% tæng sè ruéng ®Êt canh t¸c n«ng nghiÖp, s¶n xuÊt h¬n 80% s¶n l­îng l­¬ng thùc, thùc phÈm cña c¶ n­íc. Trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp, c¶ n­íc cã 32.000 HTX, víi 1,27 triÖu lao ®éng, s¶n xuÊt ra mét khèi l­îng hµng ho¸ chiÕm 30% gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp toµn quèc vµ gÇn 50% gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp ®Þa ph­¬ng. Trong lÜnh vùc th­¬ng m¹i, c¶ n­íc cã 9.600 HTX mua b¸n c¬ së x·, ph­êng, 10 v¹n ®iÓm mua, b¸n hµng. C¸c HTX mua b¸n ®· chiÕm gÇn 20% tæng møc l­u chuyÓn hµng ho¸ b¸n lÎ cña thÞ tr­êng x· héi vµ ®¹i lý thu mua uû th¸c h¬n 60% s¶n l­îng hµng ho¸ n«ng s¶n, thùc phÈm cho c¶ n­íc. Trong nh÷ng n¨m nµy, h¬n 9.900 HTX vËn t¶i víi hµng chôc ngµn ph­¬ng tiÖn ®· vËn chuyÓn h¬n 45% khèi l­îng hµng ho¸ vµ 50% khèi l­îng hµnh kh¸ch vËn chuyÓn cña c¸c ®Þa ph­¬ng. Trong lÜnh vùc x©y dùng, c¶ n­íc ®· cã 3.913 HTX x©y dùng vµ s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng, gãp phÇn quan träng phôc vô cho viÖc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh c«ng céng vµ nhµ ë cho nh©n d©n. Trong lÜnh vùc tÝn dông víi 7.100 HTX, ®· thÓ hiÖn vai trß quan träng trong viÖc hç trî vèn phôc vô yªu cÇu ph¸t triÓn s¶n xuÊt cña c¸c hé x· viªn, kh¾c phôc t×nh tr¹ng cho vay nÆng l·i ë n«ng th«n.

Trong giai ®o¹n nµy, Liªn hiÖp HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp Trung ­¬ng vµ Ban qu¶n lý HTX mua b¸n ViÖt Nam ®· ®­îc tæ chøc ë c¸c tØnh, thµnh phè phÝa Nam, h×nh thµnh tæ chøc qu¶n lý, ®¹i diÖn, hç trî trong lÜnh vùc tiÓu thñ c«ng nghiÖp vµ mua b¸n thèng nhÊt trong toµn quèc. C¸c c¬ quan, tæ chøc qu¶n lý vµ hç trî ph¸t triÓn HTX trong c¸c ngµnh n«ng nghiÖp, ng­ nghiÖp, tÝn dông vµ c¸c lÜnh vùc kh¸c còng ®­îc cñng cè. C¸c tæ chøc nµy cã vai trß quan träng trong viÖc lµm tham m­u cho §¶ng vµ tuyªn truyÒn, phæ biÕn ®­êng lèi chÝnh s¸ch cña §¶ng, Nhµ n­íc vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ hîp t¸c, HTX; vËn ®éng n«ng d©n, thî thñ c«ng, c¸c hé kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ tÝch cùc tham gia x©y dùng c¸c c¬ së kinh tÕ hîp t¸c, HTX; h­íng dÉn, hç trî c¸c HTX ph¸t triÓn s¶n xuÊt, kinh doanh, tËp trung ®µo t¹o hµng v¹n c¸n bé cho c¸c HTX c¬ së. Liªn hiÖp HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp vµ Ban qu¶n lý HTX mua b¸n còng ®· chi viÖn hµng ngµn c¸n bé cã kinh nghiÖm cho c¸c tØnh, thµnh phè phÝa Nam x©y dùng phong trµo HTX.

 

6. Giai ®o¹n tõ n¨m 1997 trë l¹i ®©y.

Tõ n¨m 1997, thùc hiÖn ®­êng lèi ®æi míi cña §¶ng, khu vùc kinh tÕ hîp t¸c, HTX ®· cã nh÷ng biÕn ®æi quan träng. Khi c¬ chÕ qu¶n lý tËp trung bao cÊp ®­îc xo¸ bá, c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc tõng b­íc ®­îc h×nh thµnh vµ ®iÒu tiÕt c¸c quan hÖ kinh tÕ; phÇn lín c¸c HTX trong c¸c ngµnh, lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ r¬i vµo t×nh tr¹ng khã kh¨n, lóng tóng, nhiÒu HTX s¶n xuÊt kinh doanh thua lç bÞ tan r·, gi¶i thÓ. Tuy nhiªn, trong khã kh¨n mét bé phËn HTX ®· kÞp thêi chuyÓn ®æi thÝch øng víi c¬ chÕ míi, ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶. Tõ kinh nghiÖm thµnh c«ng cña c¸c HTX trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, qu¸ tr×nh ®æi míi kinh tÕ HTX ®­îc ®Èy m¹nh trong nh÷ng n¨m 1990 -1996. Cuèi n¨m 1996, Quèc héi th«ng qua LuËt Hîp t¸c x·, cã hiÖu lùc thi hµnh tõ 01- 01-1997.

Thùc hiÖn LuËt Hîp t¸c x·, c¸c HTX ®­îc thµnh lËp tõ tr­íc n¨m 1997 ®· ®­îc tõng b­íc chuyÓn ®æi vµ ®¨ng ký l¹i. Qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi ®· t¹o ®iÒu kiÖn cñng cè l¹i tæ chøc, ®æi míi quan hÖ s¶n xuÊt vµ t¨ng c­êng lùc l­îng s¶n xuÊt trong c¸c HTX; vai trß tù chñ cña HTX ®­îc ®Ò cao, x· viªn tham gia HTX mét c¸ch tù nguyÖn, nhiÒu HTX ®· x©y dùng ®­îc ph­¬ng ¸n ho¹t ®éng phï hîp, huy ®éng ®­îc sù tham gia ®ãng gãp cña x· viªn; m« h×nh HTX míi ®­îc h×nh thµnh vµ kh¼ng ®Þnh.

Bªn c¹nh viÖc chuyÓn ®æi, cñng cè c¸c HTX cò, xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu hîp t¸c cña kinh tÕ hé, trong nh÷ng n¨m qua, c¶ n­íc ®· cã h¬n 8.000 HTX míi ®­îc thµnh lËp trong c¸c ngµnh, lÜnh vùc kinh tÕ víi c¸c h×nh thøc tæ chøc vµ ph­¬ng thøc ho¹t ®éng ®a d¹ng. NhiÒu HTX, thµnh viªn tham gia kh«ng chØ bao gåm c¸ nh©n mµ cßn gåm c¸c chñ trang tr¹i, hé tiÓu chñ, nhµ khoa häc, c¸c c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh nhá vµ võa, mét sè HTX cã c¶ thµnh viªn lµ doanh nghiÖp Nhµ n­íc tham gia. Trong c¸c HTX míi thµnh lËp cã nhiÒu m« h×nh HTX míi nh­ HTX dÞch vô ®iÖn, HTX vÖ sinh m«i tr­êng, HTX n­íc s¹ch, HTX dÞch vô tang lÔ. v.v...

Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, nhiÒu HTX ®· m¹nh d¹n huy ®éng c¸c nguån vèn ®Çu t­ më réng s¶n xuÊt, ¸p dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt míi, h×nh thµnh nh÷ng HTX cã quy m« lín, hiÖn ®¹i, cã tèc ®é t¨ng tr­ëng cao. S¶n phÈm cña c¸c HTX s¶n xuÊt ra kh«ng chØ ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng trong n­íc mµ cßn ®­îc xuÊt khÈu ra thÞ tr­êng thÕ giíi. NhiÒu HTX ®· tõng b­íc kh¾c phôc ®­îc nh÷ng tån t¹i, yÕu kÐm, v­¬n lªn trë thµnh nh÷ng HTX kh¸, giái.

 N¨m 2003, Quèc héi ban hµnh LuËt Hîp t¸c x· 2003 t¹o hµnh lang ph¸p lý thuËn lîi h¬n cho khu vùc hîp t¸c x· ph¸t triÓn.

§Õn cuèi n¨m 2011, c¶ n­íc cã kho¶ng 370.000 tæ hîp t¸c, 19.500 HTX vµ 56 liªn hiÖp HTX. Trong ®ã, cã 9.246 HTX n«ng nghiÖp, 2.897 HTX c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp, 1.325 HTX th­¬ng m¹i - dÞch vô, 1.123 HTX giao th«ng vËn t¶i, 1.074 quü tÝn dông nh©n d©n, 438 HTX thuû s¶n, 964 HTX x©y dùng, HTX dÞch vô  ®iÖn n­íc cã  1.709 vµ 724 HTX kh¸c. Tæng sè cã 56 liªn hiÖp hîp t¸c x·, chñ yÕu trong lÜnh vùc th­¬ng m¹i - dÞch vô, vËn t¶i  vµ n«ng nghiÖp.

Trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp, kÓ c¶ l©m nghiÖp, thuû s¶n vµ lµm muèi, hÇu hÕt c¸c HTX ®· tæ chøc l¹i ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh g¾n víi kinh tÕ hé theo h×nh thøc dÞch vô hç trî víi c¸c kh©u dÞch vô nh­ thuû lîi, lµm ®Êt, b¶o vÖ thùc vËt, cung øng vËt t­ kü thuËt, ph©n bãn, c©y con gièng v.v... Mét sè HTX ®· tæ chøc ®­îc viÖc tiªu thô n«ng s¶n hµng ho¸ cho x· viªn. NhiÒu HTX cïng víi viÖc tæ chøc tèt c¸c ho¹t ®éng dÞch vô n«ng nghiÖp ®· chó träng ph¸t triÓn thªm c¸c ngµnh nghÒ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp vµ c¸c ho¹t ®éng th­¬ng m¹i, dÞch vô kh¸c, h×nh thµnh HTX dÞch vô kinh doanh tæng hîp; t¨ng c­êng liªn kÕt kinh tÕ gi÷a c¸c HTX víi nhau vµ gi÷a c¸c hé x· viªn trong HTX víi nhau. Th«ng qua ho¹t ®éng hç trî cña HTX, nhiÒu hé x· viªn ®· ph¸t triÓn s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶, thu nhËp vµ ®êi sèng ®­îc c¶i thiÖn, mét sè hé ®· giµu lªn; gãp phÇn kh«ng nhá trong xo¸ ®ãi, gi¶m nghÌo, x©y dùng n«ng th«n míi.

Trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp, phÇn lín c¸c HTX ®· ®­îc ®æi míi vµ tæ chøc ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®¹t kÕt qu¶ tèt, thÝch øng ®­îc víi c¬ chÕ thÞ tr­êng, më réng ®­îc s¶n xuÊt vµ gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo viÖc cung øng hµng tiªu dïng cho x· héi vµ cho xuÊt khÈu. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp trong nh÷ng n¨m qua ®¹t tèc ®é t¨ng tr­ëng cao, b×nh qu©n ®¹t 20%.

C¸c HTX th­¬ng m¹i, dÞch vô còng ph¸t triÓn ë c¸c vïng ®« thÞ, nhÊt lµ c¸c thµnh phè lín. NhiÒu HTX, Liªn hiÖp HTX ®· b¸m s¸t c¸c yªu cÇu cña s¶n xuÊt vµ ®êi sèng x· viªn ®Ó tæ chøc kinh doanh phôc vô. Bªn c¹nh viÖc më réng kinh doanh ®Ó chiÕm lÜnh thÞ tr­êng, ¸p dông nh÷ng ph­¬ng thøc b¸n hµng v¨n minh, vÉn chó ý phôc vô tèt nhu cÇu tiªu dïng cña nh©n d©n, nhÊt lµ ®èi víi nh÷ng bµ con x· viªn nghÌo.

C¸c HTX vËn t¶i trong nh÷ng n¨m qua còng ®­îc ®æi míi vÒ tæ chøc, qu¶n lý vµ ph­¬ng thøc ho¹t ®éng, cã vai trß rÊt quan träng trong viÖc ®¸p øng nhu cÇu vËn chuyÓn hµng ho¸, ®i l¹i cña nh©n d©n. HiÖn nay, c¸c HTX giao th«ng vËn t¶i ®· ®¸p øng 48% nhu cÇu vËn chuyÓn cña toµn ngµnh, ë mét sè tØnh, thµnh phè tû träng vËn t¶i hµng ho¸ vµ hµnh kh¸ch do c¸c HTX ®¶m nhËn chiÕm tõ 60 ®Õn 75%.

Ho¹t ®éng cña c¸c quü tÝn dông nh©n d©n còng kh«ng ngõng ®­îc më réng, cã vai trß quan träng trong viÖc huy ®éng vèn nhµn rçi trong nh©n d©n ®Ó hç trî c¸c thµnh viªn ph¸t triÓn s¶n xuÊt, gi¶i quyÕt viÖc lµm, thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ ®Èy lïi tÖ n¹n cho vay nÆng l·i ë khu vùc n«ng th«n.

C¸c HTX ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc kh¸c, nh­: x©y dùng, y, d­îc, tr­êng häc, m«i tr­êng, v.v, Tuy gÆp nhiÒu khã kh¨n, nh­ng ®· thÓ hiÖn ®­îc vai trß, vÞ trÝ vµ cã nh÷ng ®ãng gãp quan träng vµo ph¸t triÓn kinh tÕ vµ an sinh x· héi cña ®Êt n­íc.

*

           *     *

Tæng qu¸t l¹i, trong qu¸ tr×nh ®æi míi tõ cuèi nh÷ng n¨m 80 trë l¹i ®©y, khu vùc HTX ë n­íc ta ®· kh«ng ngõng phÊn ®Êu v­¬n lªn, v­ît qua nh÷ng khã kh¨n thö th¸ch, tõng b­íc tho¸t ra khái c¬ chÕ qu¶n lý cò, h×nh thµnh m« h×nh HTX kiÓu míi. MÆc dï cßn nh÷ng khã kh¨n, nh­ng c¸c tæ hîp t¸c, HTX ®· kh¼ng ®Þnh ®­îc vai trß, vÞ trÝ cña m×nh, ®ãng gãp quan träng vµo qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi cña ®Êt n­íc.

VÒ kinh tÕ,  trong thêi kú kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸, tËp trung, bao cÊp, c¸c HTX lµ lùc l­îng nßng cèt cïng víi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc  tæ chøc, triÓn khai thùc hiÖn hÇu hÕt c¸c ch­¬ng tr×nh, kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, kinh doanh, dich vô chñ lùc cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. B­íc sang thêi kú ®æi míi,  khu vùc HTX tiÕp tôc cã nh÷ng ®ãng gãp kh«ng nhá vµo t¨ng tr­ëng GDP chung cña nÒn kinh tÕ. TÝnh b×nh qu©n, giai ®o¹n 2000 -2010, khu vùc kinh tÕ hîp t¸c, HTX (tÝnh c¶ kinh tÕ hé gia ®×nh) ®ãng gãp vµo Tæng thu nhËp quèc néi (GDP) cña ®Êt n­íc hµng n¨m ®¹t kho¶ng 15-16%. Ho¹t ®éng cña c¸c HTX ®· thùc sù cã t¸c dông thóc ®Èy kinh tÕ hé ph¸t triÓn, t¹o ra mèi liªn kÕt, hîp t¸c gi÷a c¸c hé x· viªn trong HTX vµ gi÷a x· viªn víi c¸c c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh nhá vµ võa kh¸c, gãp phÇn gia t¨ng s¶n l­îng hµng ho¸ n«ng, l©m, thuû s¶n, l­¬ng thùc. C¸c HTX th«ng qua tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña m×nh ®· huy ®éng cã hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc cña x· héi ®Ó më réng s¶n xuÊt, ph¸t triÓn ngµnh nghÒ, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, ®Æc biÖt trong n«ng nghiÖp, n«ng th«n.

VÒ x· héi, víi tÝnh chÊt lµ tæ chøc kinh tÕ - x· héi, c¸c HTX ®· tham gia tÝch cùc vµo viÖc gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi nh­ t¹o viÖc lµm, thu nhËp cho ng­êi lao ®éng (hiÖn nay, khu vùc kinh tÕ hîp t¸c, HTX thu hót  kho¶ng 12,5 triÖu x· viªn, hé x· viªn, ng­êi lao ®éng)  ®Æc biÖt lµ c¸c ®èi t­îng x· héi, gãp phÇn gióp nhiÒu hé tho¸t khái ®ãi nghÌo, æn ®Þnh ®êi sèng. C¸c HTX cßn lµ n¬i gi¸o dôc ý thøc céng ®ång, ®Ò cao c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸, ®¹o ®øc, ph¸t huy tinh thÇn t­¬ng th©n t­¬ng ¸i, ®oµn kÕt, hç trî gióp ®ì nhau cïng lµm giµu, gãp phÇn x©y dùng khèi ®¹i ®oµn kÕt d©n téc. C¸c HTX ë c¸c vïng, miÒn trong c¶ n­íc cßn thÓ hiÖn râ vai trß tÝch cùc cña m×nh trong viÖc gãp phÇn æn ®Þnh chÝnh trÞ, gi÷ g×n trËt tù an ninh quèc phßng, tham gia cñng cè hÖ thèng chÝnh trÞ c¬ së v.v...

 

II. Quá trình hình thành và phát triển của hệ thống Liên minh Hợp tác xã  Việt Nam.

Cïng víi sù ®æi míi, ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ hîp t¸c, HTX, cuèi n¨m 1991, Chñ tÞch Héi ®ång Bé tr­ëng (nay lµ Thñ t­íng ChÝnh phñ) ®· quyÕt ®Þnh thµnh lËp Héi ®ång Trung ­¬ng L©m thêi c¸c Hîp t¸c x· vµ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ViÖt Nam trªn c¬ së kÕ thõa hai tæ chøc lµ Liªn hiÖp HTX tiÓu thñ c«ng nghiÖp Trung ­¬ng vµ Ban qu¶n lý HTX mua b¸n ViÖt Nam. §Õn th¸ng 10 n¨m 1993, tiÕn hµnh §¹i héi lÇn thø nhÊt vµ theo quyÕt ®Þnh cña Bé ChÝnh trÞ, ®æi tªn thµnh Liªn minh HTX ViÖt Nam vµ trë thµnh tæ chøc ®¹i diÖn, hç trî cho tÊt c¶ c¸c HTX ho¹t ®éng trong c¸c ngµnh, lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ, tõ c«ng nghiÖp, tiÓu thñ c«ng nghiÖp, th­¬ng m¹i, dÞch vô ®Õn tÝn dông, n«ng nghiÖp, ng­ nghiÖp... Theo  quy ®Þnh cña LuËt HTX vµ §iÒu lÖ ®· ®­îc Thñ t­íng ChÝnh phñ chuÈn y, Liªn minh HTX ViÖt Nam cã chøc n¨ng sau ®©y:

- §¹i diÖn vµ b¶o vÖ quyÒn lîi hîp ph¸p cho tÊt c¶ c¸c HTX vµ Liªn hiÖp HTX thuéc tÊt c¶ c¸c ngµnh nghÒ, lÜnh vùc;

- Tuyªn truyÒn, vËn ®éng ph¸t triÓn HTX; hç trî vµ cung cÊp c¸c dÞch vô cÇn thiÕt cho sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña HTX, Liªn hiÖp HTX;

- Thùc hiÖn c¸c ch­¬ng tr×nh hç trî ph¸t triÓn HTX do ChÝnh phñ giao;

- §µo t¹o, båi d­ìng c¸n bé HTX theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ;

- Tham gia x©y dùng chÝnh s¸ch, ph¸p luËt vÒ HTX;

- §¹i diÖn cho HTX vµ Liªn hiÖp HTX trong quan hÖ ho¹t ®éng phèi hîp cña c¸c thµnh viªn víi c¸c tæ chøc trong vµ ngoµi n­íc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

 

Tõ n¨m 1993 ®Õn nay, Liªn minh HTX ViÖt Nam ®· tr¶i qua 4 kú §¹i héi ( §¹i héi I vµo n¨m 1993, §¹i héi II vµo n¨m 2000, §¹i héi III vµo n¨m 2005 vµ §¹i héi IV vµo n¨m 2010). B¸m s¸t c¸c quy ®Þnh cña LuËt Hîp t¸c x· vµ §iÒu lÖ Liªn minh HTX ViÖt Nam, nh÷ng n¨m qua,  Liªn minh HTX c¸c cÊp ®· nç lùc triÓn khai cã kÕt qu¶ c¸c mÆt c«ng t¸c vµ ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tÝch næi bËt nh­ sau :

1.Tham gia tÝch cùc vµo qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch vµ x©y dùng c¸c quy ph¹m ph¸p luËt vÒ HTX.

Liªn minh HTX c¸c cÊp ®· hÕt søc coi träng vµ tham gia tÝch cùc vµo qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch vµ x©y dùng c¸c quy ph¹m ph¸p luËt vÒ HTX nh­ tham gia víi c¸c c¬ quan cã liªn quan tham m­u víi §¶ng trong viÖc chuÈn bÞ néi dung vµ ®Ò nghÞ ban hµnh ChØ thÞ 68 cña Ban BÝ th­ Trung ­¬ng §¶ng (Kho¸ VII) vÒ ®æi míi, ph¸t triÓn HTX; tham gia ý kiÕn vµo néi dung NghÞ quyÕt §¹i héi toµn quèc lÇn thø VIII, IX, X, XI cña §¶ng, NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng bé c¸c tØnh, thµnh phè cã liªn quan ®Õn kinh tÕ tËp thÓ; tham gia tæng kÕt kinh tÕ hîp t¸c, HTX. C¸c NghÞ quyÕt, ChØ thÞ cña §¶ng vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ tËp thÓ, ®Æc biÖt lµ tæng kÕt 5 n¨m thùc hiÖn NghÞ quyÕt Trung ­¬ng 5 (kho¸ IX) vÒ kinh tÕ tËp thÓ vµ n¨m 2011 ®· tham m­u víi Ban BÝ th­ chuÈn bÞ tæng kÕt 10 n¨m thùc hiÖn nghÞ quyÕt nµy. Tham gia x©y dùng LuËt HTX (1996), LuËt HTX 2003 vµ ®ang tÝch cùc tham gia söa ®æi, bæ sung LuËt HTX 2003 ®Ó tr×nh Quèc héi trong n¨m 2012;  tham gia víi c¸c Bé, ngµnh x©y dùng vµ tr×nh Thñ t­íng ChÝnh phñ phª duyÖt KÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ tËp thÓ giai ®o¹n 2005-2010 vµ Ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ tËp thÓ 2011-2015; ®ång thêi tham gia víi c¸c c¬ quan cã liªn quan x©y dùng c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn thi hµnh c¸c chÝnh s¸ch hç trî HTX. Liªn minh HTX c¸c cÊp còng chñ ®éng ®Ò xuÊt, kiÕn nghÞ vµ tham gia chuÈn bÞ néi dung ®Ó ChÝnh phñ, c¸c tØnh uû, thµnh uû vµ Uû ban Nh©n d©n c¸c tØnh, thµnh phè cã c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n, ®Ò ¸n, hç trî, t¹o ®iÒu kiÖn cho HTX ph¸t triÓn.

2.C«ng t¸c tuyªn truyÒn, vËn ®éng ph¸t triÓn kinh tÕ hîp t¸c, HTX ®­îc ®Èy m¹nh vµ ®¹t kÕt qu¶ tèt.

ViÖc qu¸n triÖt, phæ biÕn chñ tr­¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng, Nhµ n­íc vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ tËp thÓ ®­îc Liªn minh HTX c¸c cÊp coi träng vµ triÓn khai cã hiÖu qu¶. Chñ ®éng phèi hîp víi c¸c c¬ quan th«ng tin, b¸o chÝ ë c¶ Trung ­¬ng vµ ®Þa ph­¬ng ®Ó triÓn khai c¸c ch­¬ng tr×nh tuyªn truyÒn; phèi hîp tæ chøc hµng tr¨m cuéc héi th¶o, héi nghÞ chuyªn ®Ò ®Ó tuyªn truyÒn vÒ HTX. KÕt hîp viÖc tæng kÕt ®iÓn h×nh tiªn tiÕn, nh©n ®iÓn h×nh víi c«ng t¸c tuyªn truyÒn. KÕt qu¶ cña c«ng t¸c tuyªn truyÒn cña Liªn minh HTX c¸c cÊp trong nh÷ng n¨m qua ®· gãp phÇn t¹o ra nh÷ng chuyÓn biÕn quan träng vÒ nhËn thøc trong c¸c cÊp, c¸c ngµnh vµ trong quÇn chóng nh©n d©n vÒ vai trß, vÞ trÝ vµ xu h­íng ph¸t triÓn tÊt yÕu cña kinh tÕ hîp t¸c, HTX trong nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, t¹o ra nh÷ng nhËn thøc ®Çy ®ñ h¬n vÒ quan ®iÓm, chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng, Nhµ n­íc vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ tËp thÓ. Víi nh÷ng nç lùc cè g¾ng cña Liªn minh HTX trong c«ng t¸c tuyªn truyÒn, vËn ®éng ph¸t triÓn HTX, phæ biÕn vµ nh©n réng c¸c m« h×nh míi, ®iÓn h×nh tiªn tiÕn; trong nh÷ng n¨m qua Liªn minh HTX c¸c cÊp ®· gãp phÇn quan träng vµo viÖc ph¸t triÓn míi hµng chôc ngµn tæ h¬p t¸c vµ hµng ngµn HTX trong mçi n¨m, tõng b­íc cñng cè, hoµn thiÖn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña c¸c HTX ®ang ho¹t ®éng.

3.Tæ chøc cã hiÖu qu¶ c¸c ho¹t ®éng hç trî, t­ vÊn gióp ®ì c¸c HTX.

C«ng t¸c ®µo t¹o, båi d­ìng n©ng cao tr×nh ®é ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý HTX vµ d¹y nghÒ cho ng­êi lao ®éng ®­îc chó träng ®Èy m¹nh. H¬n 10 n¨m qua, Liªn minh HTX c¸c cÊp ®· tæ chøc ®­îc trªn 7.000 líp båi d­ìng cho hµng chôc v¹n l­ît c¸n bé lµ chñ nhiÖm, phã chñ nhiÖm, kÕ to¸n tr­ëng, tr­ëng ban kiÓm so¸t HTX, c¸n bé l·nh ®¹o qu¶n lý c¸c cÊp ë ®Þa ph­¬ng vµ trªn 3.000 líp d¹y nghÒ cho h¬n 50 ngµn l­ît ng­êi lµ x· viªn vµ ng­êi lao ®éng trong c¸c HTX.

ViÖc triÓn khai c¸c ch­¬ng tr×nh kinh tÕ - x· héi còng ®­îc Liªn minh HTX c¸c cÊp tæ chøc thùc hiÖn cã hiÖu qu¶. Trong nh÷ng n¨m qua, Liªn minh HTX c¸c cÊp ®· h­íng dÉn c¸c HTX x©y dùng dù ¸n, thÈm ®Þnh vµ cho vay h¬n 1.000 dù ¸n, gi¶i quyÕt viÖc lµm cho gÇn 30 ngµn lao ®éng. TriÓn khai x©y dùng nhiÒu m« h×nh HTX ë c¸c vïng khã kh¨n g¾n víi môc tiªu ph¸t triÓn s¶n xuÊt, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ ch­¬ng tr×nh 135. Liªn minh HTX c¸c tØnh, thµnh phè còng ®· b¸m s¸t c¸c ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ë ®Þa ph­¬ng ®Ó x©y dùng c¸c ®Ò ¸n, kÕ ho¹ch triÓn khai trong khu vùc kinh tÕ tËp thÓ nh­ ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn lµng nghÒ, ngµnh nghÒ truyÒn thèng, ch­¬ng tr×nh trång rõng, ch­¬ng tr×nh n­íc s¹ch n«ng th«n v.v... C¸c ho¹t ®éng khoa häc - c«ng nghÖ, trî gióp th«ng tin, hç trî tÝn dông, xóc tiÕn th­¬ng m¹i... còng ®­îc chó ý ®Èy m¹nh, gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc gióp c¸c HTX ph¸t triÓn s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶.

4.Quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ ®­îc më réng.

Quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ cña Liªn minh HTX ViÖt Nam còng kh«ng ngõng ®­îc më réng, lµ thµnh viªn cña Liªn minh HTX quèc tÕ vµ HiÖp héi c¸c xÝ nghiÖp võa vµ nhá thÕ giíi; tham gia c¬ chÕ 3 bªn trong quan hÖ hîp t¸c víi tæ chøc Lao ®éng quèc tÕ; cã quan hÖ hîp t¸c, trao ®æi th«ng tin víi trªn 200 tæ chøc HTX, tæ chøc doanh nghiÖp nhá vµ võa, tæ chøc quèc tÕ vµ c¸c tæ chøc n­íc ngoµi kh¸c. Trong nh÷ng n¨m qua, Liªn minh HTX ViÖt Nam ®· tranh thñ sù hç trî cña c¸c tæ chøc HTX c¸c n­íc vµ c¸c tæ chøc quèc tÕ trong viÖc nghiªn cøu, häc tËp kinh nghiÖm ph¸t triÓn HTX; phèi hîp tæ chøc c¸c kho¸ ®µo t¹o båi d­ìng c¸n bé, triÓn khai c¸c dù ¸n hç trî HTX... gãp phÇn thóc ®Èy phong trµo HTX trong n­íc ph¸t triÓn.

5.Tæ chøc tèt c«ng t¸c thi ®ua.

Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, phong trµo thi ®ua yªu n­íc cña Liªn minh HTX ViÖt Nam ®­îc triÓn khai réng kh¾p vµ cã hiÖu qu¶ thiÕt thùc, thu hót ®­îc sù h­ëng øng tham gia tÝch cùc cña c¸c c¬ së kinh tÕ hîp t¸c, HTX vµ hµng triÖu c¸n bé, x· viªn vµ ng­êi lao ®éng. Hµng n¨m, Liªn minh HTX ViÖt Nam ®Òu ph¸t ®éng c¸c phong trµo thi ®ua víi c¸c môc tiªu, néi dung thi ®ua thiÕt thùc nh­ : Tuyªn truyÒn vËn ®éng x©y dùng c¸c c¬ së kinh tÕ hîp t¸c, HTX, ph¸t triÓn c¸c m« h×nh HTX míi, cñng cè n©ng cao chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c HTX; ®¹i diÖn vµ b¶o vÖ quyÒn lîi hîp ph¸p cña c¸c HTX, tæ chøc tèt c¸c ho¹t ®éng hç trî...§Æc biÖt, t¹i §¹i héi III, Liªn minh HTX ViÖt  Nam ®· ph¸t ®éng 2 cuéc thi ®ua: §æi míi, n©ng cao hiÖu qu¶  ho¹t ®éng kinh tÕ  c¸c HTX, liªn hiÖp HTX HTX tiªn phong trong xo¸ ®ãi, gi¶m nghÌo x©y dùng n«ng th«n míi ®ang ®­îc  h­ëng øng trong ph¹m vi toµn quèc. Liªn minh HTX tØnh, thµnh phè ®· tæ chøc cho c¸c HTX ký giao ­íc thi ®ua, ®¨ng ký thi ®ua, t¹o ra ®éng lùc thóc ®Èy c¸c ®¬n vÞ phÊn ®Êu hoµn thµnh v­ît møc c¸c chØ tiªu ®Ò ra, g¾n thi ®ua víi nh©n ®iÓn h×nh tiªn tiÕn, t¹o ra phong trµo thi ®ua häc tËp vµ lµm theo ®iÓn h×nh tiªn tiÕn.

 

III. Khen th­ëng cña Nhµ n­íc ®èi víi phong trµo HTX vµ Liªn minh HTX trong nh÷ng n¨m qua.

Víi nh÷ng thµnh tÝch ®ãng gãp to lín trong sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc, Liªn minh HTX vµ c¸c thµnh viªn Liªn minh HTX ®· ®­îc  §¶ng, Nhµ n­íc, ChÝnh phñ trao tÆng nhiÒu h×nh thøc vµ danh hiÖu khen th­ëng cao quý, nh­:

- Hu©n ch­¬ng Hå ChÝ  Minh cho c¸n b«, x· viªn c¸c hîp t¸c x· vµ Liªn minh Hîp t¸c x· ViÖt Nam (2007);

- H¬n 100 tËp thÓ vµ c¸ nh©n ®­îc phong tÆng danh hiÖu Anh hïng lao ®éng;

- H¬n 1.000 Hu©n ch­¬ng c¸c h¹ng.

- Hµng ngµn cê thi ®ua cña ChÝnh phñ vµ nhiÒu B»ng khen cña Thñ t­íng ChÝnh phñ.

- Liªn minh HTX c¸c tØnh, thµnh phè vµ c¸c thµnh viªn cßn ®­îc §¶ng, Nhµ n­íc, c¸c Bé, ngµnh, UBND c¸c tØnh, thµnh phè trao tÆng hµng chôc ngµn B»ng khen vµ danh hiÖu thi ®ua kh¸c.

 

III. VÒ ngµy truyÒn thèng cña phong trµo Hîp t¸c x· ViÖt Nam (11/4)

 

Suèt trong chÆng ®­êng h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn, c¸c c¬ së kinh tÕ hîp t¸c, HTX lu«n nhËn ®­îc sù quan t©m, l·nh ®¹o, chØ ®¹o cña §¶ng, Nhµ n­íc, Quèc héi, ChÝnh phñ vµ B¸c Hå; ®iÒu ®ã ®­îc thÓ hiÖn trong rÊt nhiÒu chñ tr­¬ng, nghÞ quyÕt, chØ thÞ cña §¶ng, c¸c b¶n ph¸p luËt vµ c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n ph¸t triÓn kinh tÕ tËp thÓ cña Nhµ n­íc, ChÝnh phñ

Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lµ ng­êi ®Çu tiªn ®­a t­ t­ëng hîp t¸c x· vµo ViÖt Nam. Ngay tõ khi cßn ®ang b«n ba t×m ®­êng cøu n­íc, Ng­êi ®· quan t©m ®Õn h×nh thøc kinh tÕ hîp t¸c, hîp t¸c x·; n¨m 1927, trong T¸c phÈm §­êng C¸ch mÖnh, B¸c ®· giµnh mét ch­¬ng viÕt vÒ hîp t¸c x·. Víi lêi lÏ trong s¸ng, gi¶n dÞ, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· nªu râ môc ®Ých, ý nghÜa cña viÖc hîp t¸c trong nhiÒu lÜnh vùc; chØ ra c¸c h×nh thøc, biÖn ph¸p tæ chøc thùc hiÖn. Cho ®Õn nay, nh÷ng t­ t­ëng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ hîp t¸c x· vÉn cßn gi÷ nguyªn gi¸ trÞ. Ngay sau khi  n­íc ta míi giµnh ®­îc ®éc lËp, B¸c Hå ®· quan t©m chØ ®¹o ph¸t triÓn kinh tÕ hîp t¸c, hîp t¸c x·.

Ngµy 11 th¸ng 4 n¨m 1946 B¸c viÕt th­ göi ®iÒn chñ n«ng gia ViÖt Nam kªu gäi tham gia hîp t¸c x· n«ng nghiÖp. Sau lêi kªu gäi cña Ng­êi, hµng lo¹t c¬ së kinh tÕ hîp t¸c (lóc ®ã gäi lµ tæ ®æi c«ng, tæ vÇn c«ng) ®­îc h×nh thµnh vµ c¸c hîp t¸c x· ph¸t triÓn m¹nh mÏ vµo nh÷ng n¨m 50- 60 cña thÕ kû XX.

 Sau 19 n¨m, còng vµo ngµy nµy 11 th¸ng 4 n¨m 1964,  B¸c Hå göi th­ cho §¹i héi hîp t¸c x· vµ ®éi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tiªn tiÕn miÒn nói vµ trung du, khen ngîi nh÷ng hîp t¸c x· ®iÓn h×nh tiªn tiÕn, nh­ng B¸c vÉn yªu cÇu c¸c cÊp, c¸c ngµnh quan t©m chØ ®¹o c¸c hîp t¸c x· n«ng nghiÖp ph¸t triÓn.... Trong suèt qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña kinh tÕ hîp t¸c, hîp t¸c x·; mÆc dï trong bén bÒ c«ng viÖc, B¸c Hå lu«n lu«n quan t©m theo dâi, ®éng viªn kÞp thêi nh÷ng hîp t¸c x· ®iÓn h×nh tiªn tiÕn; ®ång thêi uèn n¾n nh÷ng hîp t¸c x· cßn thiÕu sãt, lÖch l¹c. Ngay ®Õn nh÷ng n¨m th¸ng cuèi cña cuéc ®êi, B¸c Hå vÉn dµnh nh÷ng t×nh c¶m s©u s¾c cho phong trµo hîp t¸c x·; ngµy 1-5-1969, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt Lêi giíi thiÖu §iÒu lÖ tãm t¾t cña hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Trong ®ã Ng­êi c¨n dÆn: “ §iÒu lÖ nµy cña hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp rÊt quan träng. Nã nh»m b¶o ®¶m thËt sù quyÒn lµm chñ tËp thÓ cña c¸c x· viªn... V× vËy, x· viªn vµ c¸n bé ph¶i bµn b¹c d©n chñ ®Ó hiÓu cho râ vµ lµm cho ®óng...”.

Víi nh÷ng c¬ së vµ ý nghÜa to lín cña ngµy 11 th¸ng 4, cã bao hµm c¶ 2 sù kiÖn, ®ã lµ ngµy 11 th¸ng 4 n¨m 1946, ngµy B¸c Hå viÕt th­  kªu gäi tham gia hîp t¸c x· vµ sau 19 n¨m còng vµo ngµy 11 th¸ng 4 n¨m 1964 B¸c Hå viÕt th­ göi §¹i héi c¸c hîp t¸c x· vµ ®éi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tiªn tiÕn miÒn nói vµ trung du.

Tõ ®ã ®Õn nay, trong mçi giai ®o¹n lÞch sö cña c¸ch m¹ng, c¸c hîp t¸c x·, liªn hiÖp hîp t¸c x· ®· cã nh÷ng ®ãng gãp tÝch cùc vµo sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, thùc hiÖn ®­êng lèi ®æi míi cña §¶ng, c¸c hîp t¸c x·, liªn hiÖp hîp t¸c x· trong c¸c ngµnh, lÜnh vùc ®·, ®ang v­ît qua khã kh¨n ®Ó ®æi míi, ph¸t triÓn, tõng b­íc kh¼ng ®Þnh vai trß, vÞ trÝ cña m×nh trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña ®Êt n­íc.

 

Ban ChÊp hµnh Liªn minh Hîp t¸c x· ViÖt Nam, khãa IV, nhiÖm kú 2010-2015 ®· th¶o luËn, thèng nhÊt lÊy ngµy 11 th¸ng 4 n¨m 1946 lµm Ngµy Hîp t¸c x· ViÖt Nam ®Ó tr×nh Thñ t­íng ChÝnh phñ.

 Ngµy 27 th¸ng 7 n¨m 2011, Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· cã QuyÕt ®Þnh sè 1268/Q§-TTg c«ng nhËn  ngµy 11 th¸ng 4 hµng n¨m lµ Ngµy Hîp t¸c x· ViÖt Nam.

 

          (Göi kÌm: Toµn v¨n bøc th­ cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh göi ®iÒn chñ n«ng gia ViÖt Nam, ngµy 11/4/1946 vµ QuyÕt ®Þnh sè 1268/Q§ -TTg cña Thñ t­íng ChÝnh phñ).

 

 

B- NĂM QUỐC TẾ HỢP TÁC XÃ - 2012

 

I-Lịch sử hình thành và phát triển của phong trào hợp tác xã quốc tế.

 

            Hîp t¸c x· ®Çu tiªn trªn thÕ giíi ®­îc h×nh thµnh vµo n¨m 1761 t¹i V­¬ng quèc Anh, sau ®ã  ph¸t triÓn ra ë  hÇu hÕt c¸c n­íc trªn thÕ giíi, kh«ng ph©n biÖt ë  n­íc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn hay ®ang ph¸t triÓn; HTX ®Òu cã vai trß quan träng trong viÖc ph¸t triÓn kinh tế vµ æn ®Þnh x· héi. HTX lµ tæ chøc kinh tÕ mang tÝnh x· héi cao, HTX ho¹t ®éng nh­ một doanh nghiÖp dùa trªn c¸c gi¸ trÞ và nguyên tắc t­¬ng trî, tù chÞu tr¸ch nhiÖm, d©n chñ, b×nh ®¼ng, c«ng b»ng vµ  ®oµn kÕt, t¹o nªn søc m¹nh trong viÖc gióp c¸c hé gia ®×nh, c¸ thÓ, tiÓu chñ ho¹t ®éng kinh doanh cã hiÖu qu¶ h¬n, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh m¹nh h¬n trªn thÞ tr­êng. H¬n thÕ, ë nhiÒu n­íc, HTX ®­îc coi lµ tæ chøc ®Ó th«ng qua ®ã Nhµ n­íc cã thÓ thùc hiÖn ®­îc nhiÒu ch­¬ng tr×nh quan träng nh­: xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, øng dông c«ng nghÖ míi, c«ng nghiÖp ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n, kh«i phôc vµ ph¸t huy ngµnh nghÒ truyÒn thèng,  chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, tham gia b¶o ®¶m an ninh chÝnh trÞ vµ x· héi...Do vÞ trÝ vµ vai trß quan träng cña c¸c HTX nh­ vËy, nªn sè l­îng ng­êi tham gia x· viªn cña HTX ngµy cµng ®«ng, tæ chøc cña HTX ngµy ®­îc hoµn thiÖn vµ më réng ph¹m vi ho¹t ®éng trong n­íc vµ quèc tÕ. Mçi n­íc ®Òu cã hÖ thèng tæ chøc HTX tõ c¬ së ®Õn toµn quèc, råi tổ chức HTX tõng ch©u lôc ®Õn khu vùc vµ toµn thÕ giíi. Liªn minh HTX quèc tÕ (ICA) lµ tæ chøc cao nhÊt cña phong trµo HTX toµn thÕ giíi vµ từ năm 1946 ICA lµ đối tác cña Liªn hiÖp quèc về các vấn đề kinh tế-xã hội thông qua Uỷ ban kinh tế- xã hội (COPAC) của Liên hiệp quốc. D­íi ®©y b¸o c¸o tãm t¾t mét sè nÐt chÝnh về ICA vµ mét sè n­íc trªn thÕ giíi cã phong trµo HTX ph¸t triÓn, ho¹t ®éng hiÖu qu¶, cã nhiÒu ®ãng gãp vµo sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña c¸c quèc gia.

 

II- Liªn minh Hîp t¸c x· Quèc tÕ  (ICA)

 

          Liªn minh hîp t¸c x· Quèc tÕ (tiÕng Anh viÕt t¾t lµ ICA). ICA ®­îc thµnh lËp ngµy 19/8/1895 t¹i V­¬ng quèc Anh nh»m thùc hiÖn sø mÖnh liªn kÕt, ®¹i diÖn vµ hç trî phong trµo hîp t¸c x· trªn toµn thÕ giíi. §Õn nay, ICA cã 224 thµnh viªn với hơn 850 triệu xã viên, gåm c¸c tæ chøc ®¹i diÖn cho c¸c HTX cÊp vïng, cÊp quèc gia vµ vïng l·nh thæ ho¹t ®éng ë tÊt c¶ c¸c ngµnh, lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ. Trô së  của ICA t¹i Gernever - Thuþ Sü.

ICA thùc hiÖn vai trò chÝnh sau ®©y:

-         Ph¸t triÓn vµ b¶o vÖ c¸c nguyªn t¾c và giá trị cña hîp t¸c x·;

-         N©ng cao nhËn thøc vÒ hîp t¸c x·;

-    §Ò xuÊt vµ tham gia x©y dùng m«i tr­êng ph¸p lý thuËn lîi ®Ó c¸c hîp t¸c x· ho¹t ®éng hiÖu qu¶ vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng;

-  Cung cÊp c¸c dÞch vô hç trî ®Ó c¸c hîp t¸c x· n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh b×nh ®¼ng;

-  Cung cÊp th«ng tin, t¹o diÔn ®µn trao ®æi, liªn hÖ th­êng xuyªn gi÷a c¸c thµnh viªn, tæ chøc c¸c cuéc häp, héi nghÞ, héi th¶o nh»m trao ®æi kinh nghiÖm, gi¶i quyÕt  c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn khu vùc HTX vµ khuyÕn khÝch sù hîp t¸c kinh tÕ gi÷a c¸c thµnh viªn;

-   Hç trî kü thuËt cho c¸c thµnh viªn, HTX th«ng qua c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n ph¸t triÓn nguån lùc cho c¸c HTX, thµnh viªn;

-         §¹i diÖn cho phong trµo HTX thÕ giíi t¹i Liªn hîp quèc.

Liªn minh Hîp t¸c x· ViÖt Nam lµ thµnh viªn chÝnh thøc cña ICA. Trong nh÷ng n¨m qua,  ICA ®· cã nhiÒu ho¹t ®éng hç trî Liªn minh HTX  ViÖt Nam vµ phong trµo HTX ë ViÖt Nam th«ng qua c¸c ho¹t ®éng t­ vÊn, hç trî hoµn thiÖn khung khæ ph¸p lý cho HTX, ®µo t¹o n©ng cao n¨ng lùc cho c¸n bé, cung cÊp th«ng tin, chia sÎ kinh nghiÖm trong cñng cè, ®æi míi, ph¸t triÓn c¸c HTX theo c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ c¸c nguyªn t¾c, gi¸ trÞ ®Ých  thùc cña HTX trªn thÕ giíi.

 

III- Năm quốc tế Hợp tác xã - 2012

 

Ngay từ khi mới thành lập, Liên hiệp quốc đã xác định phong trào hợp tác xã quốc tế là lực lượng kinh tế - xã hội quan trọng, một đối tác hiệu quả của Liên hiệp quốc trong việc thực hiện sứ mệnh của tổ chức này trên thế giới. Năm 2003, trong thông điệp của Liên hiệp quốc nhân Ngày quốc tế Hợp tác xã lần thứ 9, nguyên Tổng thư ký Liên hiệp quốc ông Kofi Annan đã nêu rõ ”Hợp tác xã là đối tác quan trọng của hệ thống Liên hiệp quốc và chính quyền ở tất cả các cấp, Hợp tác xã là mô hình về sự trợ giúp và đoàn kết. Chúng tôi xin khẳng định sự ủng hộ của chúng tôi đối với nỗ lực của hợp tác xã để có những đóng góp đặc biệt và các giá trị của mình. Đóng góp của hợp tác xã rất đặc biệt và vô giá” Cũng tại phiên họp Đại hội đồng năm 2003, ông Kofi Annan đánh giá “Hợp tác xã là trào lưu có tổ chức lớn nhất của xã hội văn minh, đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nguyện vọng nhu cầu của con người trong nỗ lực phát triển cân bằng và sâu rộng từng quốc gia nói riêng và trên thế giới nói chung”. Vị thế, vai trò và những đóng góp phong trào hợp tác xã quốc tế được Liên hiệp quốc, các tổ chức thành viên trong hệ thống Liên hiệp quốc ghi nhận và nêu bật trong nhiều báo cáo, nghị quyết, khuyến nghị tại các hội nghị, diến đàn quốc tế khác nhau. Đó là những quan điểm, ý kiến đánh giá quan trọng vai trò định hướng cho việc ban hành các chinh sách của các quốc gia thành viên nhằm hỗ trợ, thúc đẩy phát triển hợp tác xã ở mỗi nước.

Để ghi nhận những đóng góp của hợp tác xã trong phát triển kinh tế - xã hội, tại kỳ họp lần thứ 64, Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã thông qua Nghị quyết 64/136 quyết định lấy năm 2012 là Năm quốc tế Hợp tác xã và đề nghị chính phủ các nước thành viên thành lập Uỷ ban quốc gia phối hợp với các tổ chức liên quan, các cơ quan của Liên hiệp quốc tổ chức Năm quốc tế Hợp tác xã 2012. Nghị quyết cũng kêu gọi tất cả các nước thành viên, các cơ quan trong hệ thống Liên hiệp quốc, các tổ chức hợp tác xã quốc gia trong khu vực và trên thế giới cùng nhau hợp tác, hỗ trợ và tạo điều kiện để hợp tác xã phát triển. Đây là sự kiện quan trọng đối với phong trào hợp tác xã quốc tế và phong trào hợp tác xã Việt Nam. Năm quốc tế Hợp tác xã là dịp để thúc đẩy mạnh mẽ công tác tuyên truyền, tôn vinh hợp tác xã nhằm tăng cường nhận thức về vai trò, vị thế, hình ảnh và những đóng góp của hợp tác xã trong phát triển kinh tế - xã hội, cũng như góp phần thực hiện các mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên hiệp quốc và những nỗ lực của hợp tác xã trong xây dựng cộng đồng phát triển và tiến bộ.

 

           Dưới đây là toàn văn Nghị quyết 64 của Liên hợp quốc công nhận năm 2012 là Năm quốc tế Hợp tác xã và Văn bản của Ban Thư ký Liên hợp quốc gửi Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc về việc kỷ niệm Năm quốc tế Hợp tác xã – 2012.

 

Nghị quyết kỳ họp 64

Đại hội đồng Liên hợp quốc

Ngày 11 tháng 02 năm 2010

Kỳ họp lần thứ 64

Nghị quyết của Đại hội đồng

[theo báo cáo của Ủy ban thứ ba (A/64/432)]

64/136 các HTX trong phát triển xã hội

Đại hội đồng,

Nhắc lại các khuyến nghị của Đại hội đồng như Khuyến nghị 47/90 ngày 16 tháng 12 năm 1992, Khuyến nghị 49/155 ngày 23 tháng 12 năm 1994, Khuyến nghị 51/58 ngày 12 tháng 12 năm 1996, Khuyến nghị 54/123 ngày 17 tháng 12 năm 1999, Khuyến nghị 56/114 ngày 19 tháng 12 năm 2001, Khuyến nghị 58/131 ngày 22 tháng 12 năm 2003, Khuyến nghị 60/132 ngày 16 tháng 12 năm 2005 và Khuyến nghị 62/128 ngày 18 tháng 12 năm 2007 liên quan đến các HTX trong phát triển xã hội,

Công nhận rằng các HTX, bằng nhiều hình thức khác nhau của mình, thúc đẩy sự tham gia đầy đủ nhất có thể vào phát triển kinh tế, xã hội của tất cả người dân, bao gồm phụ nữ, thanh niên và người già, những người tàn tật và người dân bản địa, đang trở thành nhân tố chính của phát triển kinh tế xã hội và góp phần xóa đói nghèo.

Cũng công nhận sự đóng góp quan trọng và tiềm năng của tất cả các loại hình HTX cho bước tiếp theo của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển xã hội, Hội nghị thế giới lần thứ 4 về Phụ nữ và Hội nghị của Liên hợp quốc lần thứ 2 về Định cư con người (Habitat II), kể cả việc đánh giá 5 năm của các hội nghị này, Hội nghị thượng đỉnh lương thực thế giới, Đại hội đồng thế giới lần thứ 2 về người cao tuổi, Hội nghị quốc tế về đầu tư tài chính cho phát triển, Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển bền vững và Hội nghị thượng đỉnh thế giới năm 2005,

Đánh giá cao vai trò tiềm năng của phát triển HTX trong việc cải thiện các điều kiện kinh tế xã hội của người dân bản địa và những cộng đồng nông thôn,

Nhắc lại Khuyến nghị của Hội đồng kinh tế xã hội 1980/67 ngày 25 tháng 7 năm 1980 về năm quốc tế và các lễ kỷ niệm,

1.     Ghi nhận báo cáo của Tổng thư ký;

2.     Tuyên bố năm 2012 là Năm quốc tế về HTX.

3.     Kêu gọi tất cả các nước thành viên cũng như Liên hợp quốc và tất cả các tổ chức liên quan khác, tranh thủ Năm quốc tế về HTX như một cách thúc đẩy các HTX và nâng cao nhận thức về đóng góp của HTX cho phát triển kinh tế xã hội;

4.     Lưu ý các nước thành viên về những khuyến nghị trong báo cáo của Tổng thư ký đối với các hoạt động tiếp theo để thúc đẩy sự tăng trưởng của các HTX như những doanh nghiệp kinh doanh và xã hội có thể đóng góp vào sự phát triển bền vững, xóa đói nghèo, nâng cao đời sống trong các lĩnh vực kinh tế khác nhau ở thành thị và nông thôn, cũng như hỗ trợ việc thành lập các HTX trong những lĩnh vực mới;

5.     Yêu cầu các chính phủ thành viên xem xét một cách thích hợp các điều khoản luật pháp và hành chính quản lý các hoạt động của các HTX để thúc đẩy sự phát triển và sự bền vững của các HTX trong môi trường kinh tế xã hội thay đổi nhanh chóng bằng cách tạo ra sân chơi bình đẳng cho các HTX so với những doanh nghiệp xã hội và kinh doanh khác, kể cả những biện pháp thuế phù hợp và sự tiếp cận các dịch vụ tài chính và thị trường;

6.     Yêu cầu các chính phủ thành viên, các tổ chức quốc tế liên quan và các cơ quan chuyên ngành, phối hợp với các tổ chức HTX quốc tế và quốc gia, có những xem xét phù hợp đối với vai trò và đóng góp của các HTX trong việc thực hiện và giám sát những kết quả thực hiện của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển xã hội, Hội nghị thế giới lần thứ 4 về Phụ nữ và Hội nghị của Liên hiệp quốc lần thứ 2 về Định cư con người (Habitat II), kể cả việc đánh giá 5 năm của họ, Hội nghị thượng đỉnh lương thực thế giới, Đại hội đồng thế giới lần thứ 2 về người cao tuổi, Hội nghị quốc tế về đầu tư tài chính cho sự phát triển, Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển bền vững và Hội nghị thượng đỉnh thế giới năm 2005, bằng cách:

(a)   Sử dụng và phát triển đầy đủ tiềm năng và đóng góp của các HTX đối với việc đạt được các mục tiêu phát triển xã hội, đặc biệt việc xóa đói nghèo, tạo việc làm đầy đủ và hiệu quả và tăng cường hội nhập xã hội;

(b)  Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập và phát triển các HTX, kể cả áp dụng các biện pháp nhằm hỗ trợ người dân nghèo hay những nhóm yếu thế, bao gồm phụ nữ, thanh niên, người tàn tật, người già và những người bản địa, tham gia đầy đủ trên cơ sở tự nguyện vào các HTX và để giải quyết các nhu cầu dịch vụ xã hội;

(c)  Áp dụng các biện pháp phù hợp nhằm tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các HTX bằng cách phát triển mối quan hệ đối tác hiệu quả giữa các chính phủ và phong trào HTX thông qua hội đồng tư vấn chung hay bộ máy tư vấn bằng cách thúc đẩy và thực hiện tốt hơn các lĩnh vực về luật pháp, nghiên cứu, chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn thành công, hỗ trợ đào tạo, kỹ thuật và xây dựng năng lực của các HTX, đặc biệt trong các lĩnh vực quản lý, kiểm toán và các kỹ năng marketing;

(d)  Nâng cao nhận thức của người dân về đóng góp của HTX vào tạo việc làm và phát triển kinh tế xã hội, thúc đẩy việc nghiên cứu toàn diện và thu thập số liệu thống kê về các hoạt động, việc làm và tác động kinh tế xã hội của các HTX ở cấp quốc gia và quốc tế và thúc đẩy việc hình thành chính sách quốc gia phù hợp bằng cách kết hợp các phương pháp thống kê.

7.     Yêu cầu các chính phủ, phối hợp với phong trào HTX, phát triển các chương trình nhằm tăng cường việc xây dựng năng lực của các HTX, kể cả bằng cách củng cố các kỹ năng tổ chức, quản lý và tài chính của  xã viên HTX, giới thiệu và hỗ trợ các chương trình nhằm nâng cao sự tiếp cận của các HTX với công nghệ mới;

8.     Yêu cầu các chính phủ và các tổ chức quốc tế, phối hợp với các HTX và các tổ chức HTX cấp quốc gia thúc đẩy sự tăng trưởng của các HTX nông nghiệp thông qua việc tiếp cận dễ dàng nguồn tài chính phù hợp, áp dụng các biện pháp sản xuất bền vững, đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông thôn và thủy lợi, củng cố các bộ máy marketing và hỗ trợ sự tham gia của phụ nữ vào các hoạt động kinh tế trong HTX;

9.     Cũng yêu cầu các chính phủ và các tổ chức quốc tế, phối hợp với các HTX và tổ chức HTX cấp quốc gia thúc đẩy sự tăng trưởng của các HTX tài chính để đáp ứng mục tiêu tài chính bằng cách cung cấp sự tiếp cận dễ dàng các dịch vụ tài chính phù hợp cho tất cả mọi người;

10. Yêu cầu các chính phủ, các tổ chức quốc tế liên quan, các cơ quan chuyên ngành và các tổ chức HTX cấp cơ sở, quốc gia và quốc tế tiếp tục tiến hành lễ kỷ niệm Ngày quốc tế HTX hàng năm, vào ngày thứ bảy đầu tiên của tháng 7 như đã được Đại hội đồng tuyên bố trong Nghị quyết 47/90.

11. Đề nghị Tổng thư ký, phối hợp với các tổ chức liên quan của liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế khác, tổ chức HTX cấp quốc gia, khu vực và quốc tế tiếp tục hỗ trợ các nước thành viên khi thích hợp, trong nỗ lực tạo ra môi trường thuận lợi để phát triển các HTX, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, tư vấn kỹ thuật và đào tạo và thúc đẩy việc trao đổi những kinh nghiệm thực tiễn tốt nhất thông qua các hội nghị, hội thảo, tập huấn ở cấp quốc gia và khu vực;

12. Cũng đề nghị Tổng thư ký trình Đại hội đồng tại kỳ họp lần thứ 66 báo cáo về việc thực hiện nghị quyết này, kể cả việc đề suất các hoạt động được thực hiện Năm quốc tế HTX trong những nguồn lực hiện có.

Cuộc họp toàn thể lần thứ 65

Ngày 18 tháng 12 năm 2009


 

Văn bản của Ban Thư ký Liên hợp quốc

gửi Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc

 về việc kỷ niệm Năm quốc tế Hợp tác xã – 2012.

 

LIÊN HỢP QUỐC

Ban Thư ký Liên hợp quốc xin gửi lời chào tới Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc và hân hạnh được đề cập đến Khuyến nghị 64/136 về HTX của Đại hội đồng về phát triển xã hội, tuyên bố năm 2012 là năm quốc tế về HTX (IYC). Có thể lấy bản phô tô khuyến nghị 64/136 trên mạng theo địa chỉ http://www.un.org/esa/socdev/unga-resolutions.html

Đoạn 3 của Khuyến nghị này kêu gọi tất cả quốc gia nước thành viên cũng như Liên hợp quốc và tất cả các tổ chức liên quan khác, tranh thủ lấy Năm quốc tế về HTX này như một cách để thúc đẩy các HTX và nâng cao nhận thức về đóng góp của HTX trong phát triển xã hội và kinh tế.

Trong Khuyến nghị 1980/67 về những hướng dẫn đối với Năm quốc tế tiếp theo, Hội đồng kinh tế và xã hội đề nghị các chính phủ thành viên thành lập ủy ban quốc gia để chuẩn bị, thực hiện và giám sát Năm quốc tế ở cấp quốc gia (đoạn 19)

Vì vậy, Ban thư ký đề nghị các chính phủ thành viên thành lập ủy ban quốc gia, cùng với tất cả các tổ chức liên quan, kể cả các tổ chức HTX cấp quốc gia  và các cơ quan của liên hợp quốc, phối hợp các hoạt động trong việc chuẩn bị và giám sát Năm quốc tế về HTX ở cấp quốc gia. Về vấn đề này, các chính phủ thành viên UN được yêu cầu đề cử đầu mối phụ trách cấp quốc gia cho các hoạt động của Năm quốc tế này.

Ban thư ký đánh giá cao nếu Phái đoàn Thường trực có thể thông tin cho Ban thư ký tên và thông tin liên hệ chi tiết của đầu mối chịu trách nhiệm cấp quốc gia và những kế hoạch của họ để thành lập ủy ban quốc gia. Phái đoàn Thường trực có thể gửi thông tin liên quan trực tiếp cho Bà Felice Llamas, Phòng phát triển chính sách xã hội, Vụ kinh tế và xã hội, phòng DC2-1348, Two United Nations Plaza, New York, NY 10017, điện thoại: (+1-212) 963-2924, Fax: (+1-212) 963-0111, và e-mail: llamas@un.org

Ngày 11 tháng 5 năm 2010




 

  IV- Đôi nét về hợp tác tác xã cña mét sè n­íc trªn thÕ giíi.

 1- Hîp t¸c x· ë V­¬ng quèc Anh

Hîp t¸c x· ë V­¬ng quèc Anh ra ®êi vµo lo¹i sím nhÊt trªn thÕ giíi. Trong nh÷ng n¨m 1760 -1761, mét sè m« h×nh hîp t¸c ®­îc thµnh lËp nh­ HiÖp héi gióp ®ì nhau, lµng hîp t¸c N¨m 1844 b¾t nguån tõ thÞ trÊn dÖt Lancashire cña Rochdale, V­¬ng quèc Anh,  n¬i mµ ®iÒu kiÖn cuéc sèng cña ng­êi d©n v« cïng khã kh¨n vµ ng­êi tiªu dïng kh«ng ®­îc b¶o vÖ tho¶ ®¸ng bëi t­ th­¬ng ®éc quyÒn viÖc cung cÊp l­¬ng thùc, thùc phÈm. §iÒu nµy ®· dÉn ®Õn 28 ng­êi c«ng nh©n ®· ®­a ra s¸ng kiÕn thµnh lËp HTX b¸n lÎ mang tªn HiÖp héi cña nh÷ng ng­êi tiªn phong Rochdale (Rochdale Pioneers) ®Ó tù cung cÊp l­¬ng thùc, thùc phÈm, c¸c lo¹i hµng ho¸ kh¸c nhau vµ cung cÊp c¸c c¬ së gi¸o dôc vµ x· héi cho nh÷ng ng­êi lao ®éng b×nh th­êng. TÊt c¶ 28 ng­êi nµy ®· cïng nhau gãp ®­îc sè vèn ban ®Çu lµ 28 b¶ng Anh vµ më mét cöa hµng ë ToadLane ®Ó b¸n l­¬ng thùc, thùc phÈm víi gi¸ c¶ võa ph¶i. §©y lµ HTX ®Çu tiªn vµ còng lµ cöa hµng ®Çu tiªn trong sè c¸c cöa hµng HTX ë Anh. Sau ®ã phong trµo nµy ®­îc lan réng, ®Õn cuèi thÕ kû 19 t¹i V­¬ng quèc Anh  cã kho¶ng 1.400 HTX ra ®êi. Trong thÕ kû 20, mÆc dï cã nhiÒu nguyªn nh©n kh¸ch quan ¶nh h­ëng ®Õn phong trµo HTX ë V­¬ng quèc Anh nh­: cuéc chiÕn tranh thÕ giíi, suy tho¸i kinh tÕ, sù c¹nh tranh gay g¾t cña kinh tÕ thÞ tr­êng, nh­ng phong trµo HTX b¸n lÎ vÉn ®­îc ph¸t triÓn m¹nh. B­íc sang thÕ kû 21, HTX ở Vương quốc Anh ®­îc tæ chøc l¹i theo h­íng s¸p nhËp thµnh HTX lín h¬n ®Ó cã søc c¹nh tranh. HiÖn nay, V­¬ng quèc Anh cã 5.450 HTX víi 12,8 triÖu x· viªn.

 

2-  Hîp t¸c x· ë Ên §é

Hîp t¸c x·  ë Ên §é cã thÓ nãi lµ m¹nh nhÊt vµ l©u ®êi nhÊt trong c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. Tæ chøc HTX ®Çu tiªn cña Ên §é ®­îc thµnh lËp vµo nh÷ng n¨m 1889, tõ ®ã ®Õn nay phong trµo HTX Ên §é ®· cã bÒ dÇy h¬n 100 n¨m ho¹t ®éng vµ chiÕm vÞ trÝ quan träng trong nÒn kinh tÕ cña Ên §é. N¨m 2009, Ên §é cã kho¶ng 583.000 HTX víi h¬n 240,2 triÖu x· viªn. Trong n«ng th«n  cã tíi 67%  hé gia ®×nh    x· viªn cña c¸c HTX...H»ng n¨m ®ãng gãp vµo GDP  kho¶ng 30% vµ tæ chøc triÓn khai cã hiÖu qu¶ c¸c ch­¬ng tr×nh kinh tÕ - x· héi lín cña ®Êt n­íc nh­: " Cuéc s¸ch m¹ng Xanh", "Gi¶m nghÌo ®ãi" " t¹o viÖc lµm vµ ph¸t triÓn n«ng nghiÖp n«ng th«n" do ChÝnh phñ ®Ò ra.

 HTX Ên §é ®Æt môc tiªu x· héi lªn trªn hÕt, sau ®ã míi ®Õn môc tiªu kinh tÕ. ChÝnh nh÷ng môc tiªu nµy ®Æt ra cho HTX mét ®Æc tÝnh duy nhÊt vÒ sù nhanh nh¹y ®èi víi c¸c nhu cÇu x· héi, céng ®ång vµ m«i tr­êng.

 

3- Hîp  t¸c    ë Céng  hoµ  Liªn  bang  §øc

Hîp t¸c x· ®Çu tiªn ë §øc ®­îc thµnh lËp vµo n¨m 1864. §ã lµ kho¶ng thêi gian ng­êi n«ng d©n §øc ®­îc gi¶i phãng khái giíi quý téc, hä ®­îc chia ruéng ®Êt ®Ó trång trät, ch¨n nu«i, chØ ph¶i nép thuÕ vµ kh«ng ph¶i nép t«. ë thêi ®iÓm nµy kho¶ng 90% d©n sè §øc lµ n«ng d©n, nh­ng do mét sè hé n«ng d©n kh«ng biÕt c¸ch lµm ¨n nªn hä bÞ thÊt thu vµ trë nªn nghÌo ®ãi. §Ó gióp nh÷ng ng­êi n«ng d©n nghÌo tho¸t khái c¶nh ®ãi khæ, «ng Friedrich Wilhelm Raiffeisen vµ «ng Hermann Schulze Delitzsch ®· ®­a ra ý t­ëng vÒ c¸ch tæ chøc HTX vµ HTX ®Çu tiªn ë §øc b¾t ®Çu xuÊt hiÖn, nã ®­îc coi lµ c«ng cô ®Ó ng­êi n«ng d©n nghÌo gióp ®ì lÉn nhau.

Cïng víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc, HTX ë §øc còng tõng b­íc ®­îc ph¸t triÓn trong nhiÒu lÜnh vùc. N¨m 1870 ë §øc cã 80 HTX ®Õn n¨m 1889 cã 1.600 HTX, nh­ng do c«ng t¸c qu¶n lý yÕu kÐm vµ thiÕu kinh nghiÖm tæ chøc ho¹t ®éng nªn nhiÒu HTX bÞ ph¸ s¶n. Tr­íc t×nh h×nh ®ã, nh÷ng ng­êi s¸ng lËp, nh÷ng nhµ qu¶n lý vµ x· viªn ®· th¶o luËn bµn b¹c, kh¾c phôc nh÷ng yÕu kÐm, t«n träng c¸c nguyªn t¾c vµ ®Ò ra chiÕn l­îc cho sù ph¸t triÓn cña HTX. ChÝnh nhê vËy ®Õn n¨m 1925, n­íc §øc ®· ph¸t triÓn ®­îc 21.000 HTX c¬ së. H¬n mét thÕ kû qua, phong trµo HTX ë CHLB §øc tr¶i qua nhiÒu chÆng ®­êng ph¸t triÓn, ®Ó ngµy nay trë thµnh mét trong nh÷ng n­íc cã phong trµo HTX m¹nh nhÊt ë ch©u ¢u. HTX cã vai trß quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi ë Céng hoµ Liªn bang  §øc. HiÖn nay, Liªn ®oµn HTX quèc gia CHLB §øc (DGRV) ®ang tÝch cùc hç trî ViÖt Nam cñng cè, ph¸t triÓn HTX trong c¸c ngµnh, lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ.

 

4-Hîp t¸c x·  ë Cana®a

Hîp t¸c x·  ®Çu tiªn cña Cana®a lµ Quü tÝn dông nh©n d©n do ngµi Alphonse Desjardins thµnh lËp n¨m 1900 t¹i Levis - QuebÐc.

§Õn nay, Cana®a cã kho¶ng 9.000 HTX víi trªn 18 triÖu x· viªn. HTX ®· cam kÕt thóc ®Èy sù thÞnh v­îng kinh tÕ cña Cana®a. Th«ng qua mèi liªn kÕt víi c¸c HTX kh¸c vµ qua sù hîp t¸c víi c¸c tæ chøc quèc tÕ nh­ Liªn minh HTX quèc tÕ (ICA), c¸c doanh nghiÖp HTX cã thÓ tham gia vµo th­¬ng m¹i vµ tiÕp thÞ quèc tÕ trong khi vÉn duy tr× ®­îc nÒn t¶ng v÷ng ch¾c cña mình t¹i Cana®a. HTX ë Canada ho¹t ®éng ë hÇu hÕt c¸c ngµnh, lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ; nh­ng nhiÒu nhÊt vÉn tËp trung trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp, th­¬ng m¹i - dÞch vô vµ tÝn dông.  ThÞ phÇn cña  HTX trong mÆt hµng ngò cèc vµ h¹t c¶i dÇu chiÕm 59% ë miÒn T©y vµ 21% ë miÒn §«ng cña Cana®a, chiÕm 57% thÞ phÇn cho c¸c s¶n phÈm chÕ biÕn tõ s÷a, 47% cho s¶n phÈm gia cÇm, 5% cho s¶n phÈm trøng, 15% cho s¶n phÈm hoa qu¶ vµ 8% cho s¶n phÈm rau.

 

5- Hîp t¸c x· ë Malaixia

Hîp t¸c x·  ®Çu tiªn ë Malaixia ®­îc thµnh lËp vµo nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû 20. KÓ tõ ®ã ®Õn nay, HTX ë Malaixia ®· tham gia vµ gãp phÇn ®¸ng kÓ trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ vµ æn ®Þnh x· héi ë Malaixia.

Tæ chøc HTX quèc gia Malaixia (viÕt t¾t lµ ANGKASA) lµ tæ chøc cÊp cao cña HTX Malaixia, ®­îc thµnh lËp ngµy 12/5/1971. ANGKASA ®¹i diÖn cho phong trµo HTX Malaixia cÊp quèc gia vµ thùc hiÖn c¸c mèi quan hÖ quèc tÕ trong mäi lÜnh vùc cã liªn quan ®Õn phong trµo HTX. ANGKASA hç trî HTX thµnh viªn vÒ c¸ch thøc ®iÒu hµnh vµ qu¶n lý c«ng viÖc cña HTX b»ng c¸ch t­ vÊn, gi¸o dôc, hoÆc nh÷ng dÞch vô cÇn thiÕt theo yªu cÇu vµ trong ph¹m vi kh¶ n¨ng cña ANGKASA cã thÓ thùc hiÖn ®­îc. ANGKASA cung cÊp th«ng tin vµ tuyªn truyÒn c¸c kh¸i niÖm vµ ý t­ëng cao ®Ñp cña HTX ®Õn c¸c thµnh viªn.

HiÖn nay, Tæ chøc HTX quèc gia Malaixia cã h¬n 4.050 HTX, ho¹t ®éng ë hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ Malaxia, víi 6,7 triÖu x· viªn, trong ®ã HTX tÝn dông vµ ng©n hµng cã 442 HTX víi 1,32 triÖu x· viªn; HTX n«ng nghiÖp cã 205 HTX víi 0,19 triÖu x· viªn; HTX x©y dùng nhµ ë 103 HTX víi 0,07 triÖu x· viªn; HTX c«ng nghiÖp cã 51 HTX víi 0,01 triÖu x· viªn; HTX tiªu dïng 2.359 HTX víi 2 triÖu x· viªn; HTX nhµ ë 107 HTX víi 1,32 triÖu x· viªn; HTX giao th«ng vËn t¶i cã 419 HTX víi 0,16 triÖu x· viªn; HTX dÞch vô cã 362 HTX víi 0,14 triÖu x· viªn; HTX b¶o hiÓm cã 1 HTX víi 0,31 triÖu x· viªn.  Tæng sè vèn cæ phÇn cña c¸c HTX Malaixia lµ 3.842,53 triÖu (RM) t­¬ng ®­¬ng 1,1 tû USD (1 USD -3,4 RM). Tæng gi¸ trÞ tµi s¶n cña c¸c HTX lªn tíi 14,1 triÖu RM t­¬ng ®­¬ng víi 3,6 tû USD (2008).

 

6-Hîp t¸c x· ë  Th¸i Lan

§Õn th¸ng 10/2010, Th¸i Lan cã 5.610 HTX c¸c lo¹i víi 8.086.263 x· viªn. Trong ®ã cã 3.370 HTX n«ng nghiÖp víi 4.789.493 x· viªn; 76 HTX thuû s¶n víi 13.839 x· viªn; 100 HTX ®Êt ®ai víi 147.382 x· viªn; 369 HTX tiªu dïng víi 819.021 x· viªn; 1.296 HTX tÝn dông - tiÕt kiÖm víi 2.169.819 x· viªn; 400 HTX dÞch vô víi 146.689 x· viªn.

Liªn ®oµn HTX Th¸i Lan (viÕt t¾t lµ CLT) ®­îc thµnh lËp theo LuËt HTX n¨m 1968. CLT lµ tæ chøc HTX cÊp quèc gia cao nhÊt thùc hiÖn chøc n¨ng ®¹i diÖn, hç trî, gi¸o dôc vµ b¶o vÖ quyÒn lîi hîp ph¸p cña c¸c HTX vµ x· viªn theo LuËt ®Þnh v× môc tiªu ph¸t triÓn phong trµo HTX ë Th¸i Lan.

 

7-Hîp t¸c x·  ë  Thôy §iÓn

Hîp t¸c x· ®Çu tiªn ë Thôy §iÓn ®­îc thµnh lËp vµo n¨m 1850. Phong trµo HTX Thôy §iÓn  m¹nh chñ yÕu do HTX s¶n xuÊt vµ tiªu dïng t¹o nªn. C¶ hai lo¹i h×nh HTX nµy ra ®êi trong thÕ kû 19 nh­ lµ phong trµo cña nh÷ng ng­êi d©n b×nh th­êng vµ ®­îc h×nh thµnh ë Thôy §iÓn nh­ lµ ‘Phong trµo phæ biÕn”. Cũng nh­ ë c¸c n­íc kh¸c, tæ chøc HTX Thôy §iÓn ho¹t ®éng nh­ mét c«ng ty ®­îc gäi lµ tæ chøc kinh tÕ. Trong mét thêi gian dµi ph¸t triÓn vµ ho¹t ®éng, phong trµo HTX ®ãng vai trß quan träng trong ®êi sèng kinh tÕ x· héi cña Thôy §iÓn.

Trung t©m HTX quèc gia Thôy §iÓn (SCC) ®­îc thµnh lËp n¨m 1957. Trung t©m HTX quèc gia ®¹i diÖn cho c¸c lo¹i h×nh HTX ë Thôy §iÓn. Hµng n¨m c¸c thµnh viªn ®ãng gãp phÇn lín vµo quü dµnh cho ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ bÒn v÷ng, d©n chñ ho¸, vÊn ®Ò m«i tr­êng vµ ph¸t triÓn x· héi.

 HTX ë Thôy §iÓn tõ nhiÒu n¨m nay ho¹t ®éng rÊt thµnh c«ng vµ ®ãng vai trß ®¸ng kÓ trong nÒn kinh tÕ Thôy §iÓn. Thùc tÕ cho thÊy hÇu hÕt nh÷ng ng­êi n«ng d©n Thôy §iÓn ®Òu lµ x· viªn HTX n«ng nghiÖp vµ  c¸c hé gia ®×nh ®Òu tham gia HTX tiªu dïng. Khu vùc HTX Thôy §iÓn hiÖn nay cã ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý giái c¶ vÒ ®iÒu hµnh c«ng viÖc HTX vµ kinh doanh. Tæ chøc HTX hiÖn nay ë Thôy §iÓn cã sù phèi hîp rÊt chÆt chÏ trong c¸c ho¹t ®éng cña m×nh.

          HTX ë Thuþ §iÓn ®­îc thµnh lËp ë hÇu hÕt c¸c ngµnh, lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ, tuy nhiªn, nhiÒu h¬n lµ trong c¸c lÜnh vùc nh­: n«ng nghiÖp, nhµ ë, b¶o hiÓm, dÞch vô, th­¬ng m¹i, tÝn dông,

         

8-Hîp x¸c x· ë NhËt B¶n

Hîp t¸c x·  ®Çu tiªn ë NhËt B¶n ®­îc thµnh lËp lµ c¸c tæ chøc tÝn dông, do nh÷ng n«ng d©n lËp ra tr­íc thêi ®¹i Minh trÞ. Tuy nhiªn, ®ã kh«ng ph¶i lµ c¸c tæ chøc HTX chÝnh thøc. Sau nhiÒu thËp kû, thùc hiÖn chÝnh s¸ch bÕ quan to¶ c¶ng, n¨m 1868 ChÝnh phñ NhËt B¶n ®· më cöa tham gia vµo thÞ tr­êng thÕ giíi. Giai ®o¹n nµy, qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ b¾t ®Çu diÔn ra lµm cho c¸c nhµ s¶n xuÊt nhá gÆp nh÷ng khã kh¨n do ph¶i c¹nh tranh víi c¸c doanh nghiÖp lín. XuÊt ph¸t tõ hoµn c¶nh ®ã c¸c nhµ s¶n xuÊt cã quy m« nhá cã nhu cÇu hîp t¸c víi nhau. Cuèi thÕ kû 19, m« h×nh c¸c HTX kiÓu míi ®Çu tiªn cña NhËt B¶n ®· ®­îc thµnh lËp. ThÊy tr­íc nhu cÇu ph¶i cã mét c¬ chÕ chÝnh thøc nh»m thóc ®Èy sù ph¸t triÓn HTX, n¨m 1900 luËt HTX ®­îc ban hµnh. N¨m 1910 theo luËt HTX, ®· thµnh lËp Liªn hiÖp Trung ­¬ng c¸c HTX (Sangyo Kumiai Chuokai) víi môc ®Ýnh ®­a ra chiÕn l­îc nh»m thóc ®Èy phong trµo HTX trªn kh¾p c¶ n­íc.

Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn vµ ho¹t ®éng ®Æc biÖt tõ sau chiÕn tranh thÕ giíi lÇn thø hai, phong trµo HTX NhËt B¶n lµ nh©n tè tÝch cùc, gãp phÇn rÊt quan träng trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ vµ æn ®Þnh x· héi NhËt B¶n. Phong trµo HTX NhËt B¶n ®­îc tæ chøc thµnh Uû ban chung cña c¸c HTX NhËt B¶n vµ c¸c hiÖp héi HTX chuyªn ngµnh nh­: Liªn hiÖp HTX tiªu dïng NhËt B¶n ( JCCU), Liªn hiÖp TW c¸c HTX n«ng nghiÖp, NhËt B¶n (JA - Zenchu), Liªn hiÖp quèc gia HTX thuû s¶n NhËt B¶n, Liªn ®oµn quèc gia HTX b¶o hiÓm...  HiÖn nay, c¸c HTX ë NhËt B¶n ®­îc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc cña cuéc sèng cÇn, nh­: Tiªu dïng, tÝn dông, b¶o hiÓm, dÞch vô y tÕ, du lÞch, th­¬ng m¹i,  n«ng nghiÖp, nghÒ c¸, nghÒ rõng, s¶n xuÊt, chÕ biÕn...

 

9- Hîp t¸c x·  ë Hîp chñng quèc Hoa Kú

Hîp t¸c x· ®Çu tiªn lµ HTX chÕ biÕn s÷a do nh÷ng ng­êi n«ng d©n thµnh lËp ë Goshen vµo n¨m 1810. N¨m 1820, mét nhãm nh÷ng ng­êi n«ng d©n ë vïng Granville Ohio- Hoa Kú ®· thµnh lËp HTX tiÕp thÞ thÞt lîn. C¸c HTX cung øng n«ng nghiÖp ®· thµnh lËp n¨m 1863 ë Long Island vµ hä ®· thµnh lËp mét HiÖp héi mua bu«n ph©n bãn. C¸c HTX n«ng nghiÖp ®· cïng nhau mua chung c¸c s¶n phÈm nh­ than, muèi, h¹t gièng ... ®Ó gi¶m c¸c chi phÝ.

Nhê c¸ch lµm ¨n cã l·i, nªn ®Õn n¨m 1902 cã hµng ngh×n HTX cña nh÷ng ng­êi n«ng d©n ra ®êi vµ Liªn hiÖp n«ng d©n ®­îc thµnh lËp. N¨m 1919, Liªn ®oµn n«ng nghiÖp cña Hîp chñng quèc Hoa Kú ®­îc thµnh lËp ®Ó hç trî vµ tæ chøc c¸c HTX n«ng nghiÖp ë ®Þa ph­¬ng.

         Vµo nh÷ng n¨m 1920, khi ngµnh n«ng nghiÖp trë nªn th­¬ng m¹i hãa, c¸c HTX ®Þa ph­¬ng l¹i qu¸ nhá ®Ó së h÷u vµ qu¶n lý m¸y mãc, thiÕt bÞ n«ng nghiÖp, chÝnh v× vËy c¸c HTX mua bu«n ®· ph¸t triÓn vµ gióp c¸c HTX ®Þa ph­¬ng thu lîi nhuËn b»ng c¸ch mua víi sè l­îng lín. C¸c HTX b¸n bu«n th× cung cÊp cho ng­êi d©n m¸y mãc vµ thiÕt bÞ n«ng nghiÖp, vËt liÖu x©y dùng, s¾t thÐp, thuèc trõ s©u, x¨ng dÇu, thiÕt bÞ ®iÖn vµ ®å dïng gia ®×nh, l­¬ng thùc v.v...

Vµo ®Çu n¨m 1936, cã 17 ng­êi d©n ë vïng HanoverNorwich ë Hoa Kú ®· thµnh lËp HTX tiªu dïng Hanover. Mét n¨m sau ®ã, hä ®· më mét cöa hµng nhá víi doanh thu hµng n¨m ®¹t 11.404 USD. N¨m 1996 HTX cã 18.000 x· viªn vµ doanh thu trªn 20 triÖu USD. N¨m 2000, sè x· viªn cña HTX ®· lªn tíi 30.000 x· viªn.

 HTX b¸n bu«n lín ë c¸c khu vùc ®· phôc vô nhu cÇu cho ng­êi d©n ë c¸c bang. TËp ®oµn HTX quèc gia Inc (tªn tiÕng Anh lµ National Cooperative Group Inc) ®· mua hµng víi sè l­îng lín vµ sau ®ã ph©n phèi l¹i cho c¸c HTX b¸n bu«n ë c¸c vïng. Thµnh viªn cña tËp ®oµn nµy bao gåm 25 hiÖp héi HTX b¸n bu«n khu vùc ë Hoa Kú vµ Cana®a.  Hä së h÷u c¸c nhµ m¸y s¶n xuÊt ph©n bãn, kho¸ng s¶n, läc dÇu. TËp ®oµn nµy còng chÕ t¹o m¸y chÕ biÕn s÷a.

 HiÖn nay, Hîp chñng quèc Hoa Kú cã kho¶ng 30.000 HTX víi h¬n 120 triÖu x· viªn. B×nh qu©n cø 4 ng­êi d©n, cã 1 ng­êi lµ x· viªn HTX.  §iÒu ®ã  minh chøng cho søc sèng vµ sù hÊp  dÉn cña m« h×nh HTX ®èi víi ng­êi d©n Hîp chñng quèc Hoa Kú, ®Ó gióp nh÷ng ng­êi d©n b×nh th­êng ®¹t ®­îc nh÷ng môc tiªu kinh tÕ vµ c¶i thiÖn cuéc sèng cña mình.

 

10- Hîp t¸c x· ë Trung Quèc

T­¬ng tù nh­ ë ViÖt Nam, HTX ë Trung Quèc còng míi ®­îc ph¸t triÓn m¹nh tõ khu Trung Quèc giµnh ®­îc ®éc lËp vµo n¨m 1949.  §Õn nay, phong trµo HTX ë Trung Quèc còng ®· tr¶i qua nhiÒu thay ®æi. C¸c HTX Trung quèc  phÇn lín ho¹t ®éng trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n vµ th­¬ng m¹i. C¸c HTX n«ng th«n lµ c¸c tæ chøc kinh tÕ hîp t¸c mµ n«ng d©n lµ lùc l­îng chÝnh. Qua nhiÒu n¨m ph¸t triÓn, HTX th­¬ng m¹i (Trung Quèc gäi lµ HTX cung tiªu) ®· h×nh thµnh ®­îc mét m¹ng l­íi dÞch vô trªn toµn quèc, liªn kÕt víi hÇu hÕt tÊt c¶ c¸c khu vùc n«ng th«n vµ thµnh phè, thóc ®Èy søc m¹nh kinh tÕ vµ ®ãng vai trß quan träng trong viÖc phôc vô n«ng nghiÖp, ph¸t triÓn n«ng th«n, cuéc sèng vµ s¶n xuÊt cña ng­êi n«ng d©n Trung Quèc. HiÖn nay cã kho¶ng 180 triÖu hé n«ng d©n lµ x· viªn HTX n«ng nghiÖp, chiÕm  kho¶ng 70-80% tæng sè hé n«ng d©n trªn toµn quèc. C¸c HTX cung tiªu Trung Quèc ®· thiÕt lËp ®­îc mèi quan hÖ hîp t¸c th©n thiÖn víi c¸c HTX vµ c¸c tæ chøc kinh doanh kh¸c ë nhiÒu n­íc trªh thÕ giíi ./.

 

 

 

 

 

File đính kèm:
Nguon lay
Tin khác
 
VĂN BẢN MỚI
Thông báo
Website liên kết
Thăm dò dư luận
Đánh giá của bạn về website này


Thống kê truy cập
trực tuyến 98
ngày hôm nay 1
ngày hôm qua 10
tuần này 17
tất cả 606