Trang chủ  Hoạt động LM HTX và thành viên
Quảng Nam phát triển kinh tế tập thể
Đăng ngày: (28-01-2010); Số lượt đọc: 13
Những năm qua, tỉnh Quảng Nam đã có nhiều giải pháp nhằm đổi mới, phát triển kinh tế tập thể. Qua chuyển đổi, nhiều hợp tác xã (HTX) đã củng cố lại bộ máy tổ chức và phương thức hoạt động sản xuất, kinh doanh; từng bước vượt qua khó khăn, làm ăn có hiệu quả và đã trở thành "bà đỡ" cho kinh tế hộ
          Những năm qua, tỉnh Quảng Nam đã có nhiều giải pháp nhằm đổi mới, phát triển kinh tế tập thể. Qua chuyển đổi, nhiều hợp tác xã (HTX) đã củng cố lại bộ máy tổ chức và phương thức hoạt động sản xuất, kinh doanh; từng bước vượt qua khó khăn, làm ăn có hiệu quả và đã trở thành "bà đỡ" cho kinh tế hộ. Tuy nhiên, để thành phần kinh tế này phát huy hiệu quả, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp và có những chính sách hỗ trợ cụ thể, thiết thực hơn...

Chỗ dựa của xã viên

              Phong trào hợp tác hóa ở Quảng Nam phát triển mạnh vào những năm 80 của thế kỷ trước. Lúc cao điểm, toàn tỉnh có đến 260 HTX hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Hồi đó, vai trò HTX nông nghiệp (NN) rất lớn, đảm đương nhiều công việc mà chính quyền và người dân cần. Không chỉ cung ứng giống, vật tư, tổ chức nhiều dịch vụ giúp bà con trong sản xuất, kinh doanh, HTX còn vận động mọi người tham gia khai hoang, vỡ hóa, làm thủy lợi, đường giao thông... Nhiều lúc, nhiều nơi, HTXNN giống như "cánh tay nối dài" giữa chính quyền xã và người dân.

Từ khi nền kinh tế chuyển từ bao cấp sang hạch toán kinh doanh theo cơ chế thị trường, hàng loạt các HTX ở Quảng Nam rơi vào tình cảnh khó khăn; nhiều đơn vị làm ăn thua lỗ kéo dài phải giải thể. Trong hai năm 1995 và 1996, do không cầm cự nổi nên đã có 93 HTXNN trên địa bàn tỉnh phải giải thể và phần lớn các trụ sở của HTX đã chuyển cho địa phương để làm trạm y tế, trường học... Tuy vậy, sau khi giải thể hàng loạt HTX không còn phù hợp, tại Quảng Nam đã xuất hiện nhiều tổ hợp tác. Ðến nay, có hơn ba nghìn tổ hợp tác (THT) với khoảng 30 nghìn thành viên tham gia và trên thực tế đã có nhiều HTX mới được thành lập từ những THT.

Theo số liệu của Liên minh HTX tỉnh Quảng Nam, toàn tỉnh hiện có 174 HTX, trong đó có 120 HTXNN đang hoạt động, thu hút 161 nghìn xã viên và có 54 HTX phi NN, hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp - TTCN, dịch vụ du lịch, quỹ tín dụng nhân dân..., đã giải quyết việc làm cho 10 nghìn lao động. Trao đổi về hiệu quả hoạt động của các HTXNN, Phó Giám đốc Sở NN & PTNT Quảng Nam Nguyễn Văn Gặp cho rằng, sau khi chuyển đổi, đã có nhiều HTX mạnh dạn bố trí, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ; đổi mới phương thức hoạt động, tiếp cận và đã cầm cự được trong cơ chế thị trường. Bằng chứng là trong bối cảnh không ít công ty, xí nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn, không có tiền trả lương công nhân và người lao động thì ở Quảng Nam vẫn có nhiều HTX vượt qua thử thách và đạt được những kết quả đáng kể.

Huyện Ðiện Bàn là nơi có số lượng HTXNN còn tồn tại nhiều nhất tỉnh, với 30 HTXNN, chiếm 25% số HTXNN của toàn tỉnh. Chủ tịch UBND huyện Ðiện Bàn Thân Văn Lào cho hay, năm 2008 dù bị ảnh hưởng suy thoái kinh tế thế giới, nhưng ngoài việc làm tốt các dịch vụ như: thủy lợi, làm đất, cung ứng vật tư, tín dụng nội bộ, điện, phòng trừ dịch bệnh, tiêm phòng gia súc, các HTX trên địa bàn huyện còn thực hiện liên doanh - liên kết giữa các HTX với các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và giữa các HTX với nhau để huy động vốn đầu tư đổi mới công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất các ngành hàng có thị trường, thu hút thêm nhiều lao động và đã có đến 53% số HTX đạt loại khá - giỏi.

Chủ nhiệm HTX Dịch vụ NN - Kinh doanh tổng hợp Ðiện Ngọc 1 (gọi tắt là HTX Ðiện Ngọc 1) Phạm Như Kiệt vui vẻ thông tin, sau khi chuyển đổi, đội ngũ cán bộ quản lý của HTX được tinh gọn, nên hiệu quả hoạt động cao hơn trước rất nhiều. Ngoài việc cung ứng kịp thời các dịch vụ nông nghiệp cho bà con xã viên, HTX đã đầu tư vốn mở cơ sở nước lọc đóng chai Ngân Hà và kinh doanh cát sạn, nên việc kinh doanh những năm gần đây đem lại hiệu quả cao. Hằng năm, doanh thu của đơn vị đạt bình quân khoảng 25 tỷ đồng, nộp thuế cho Nhà nước từ 90-110 triệu đồng và thực lãi từ 250 - 300 triệu đồng. Năm 2009, tuy gặp khó khăn nhưng HTX Ðiện Ngọc 1 vẫn đạt doanh thu khoảng 25 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước gần 100 triệu đồng và lãi thực hơn 250 tỷ đồng.

Không riêng gì HTX Ðiện Ngọc 1 (Ðiện Bàn), kết quả kinh doanh năm 2008 của 104 HTXNN trên địa bàn thì có 99 đơn vị có lãi (chiếm 95,2%), với mức lãi bình quân 70 triệu đồng và có HTX lãi đến 626 triệu đồng. Tỷ lệ HTXNN làm ăn khá - giỏi chiếm 28%; riêng các HTX phi NN tỷ lệ khá - giỏi năm 2008 đến 60%. Năm 2009 dù gặp nhiều khó khăn nhưng qua thông tin từ các HTX, số đơn vị làm ăn có lãi vẫn không giảm. Nhờ thế, đến nay, có khoảng 40% HTX đã tích lũy được vốn và tái đầu tư mở rộng; góp phần thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; giải quyết việc làm, xóa đói, giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới. Ðặc biệt, có hơn 80% HTX thực hiện được chế độ bảo hiểm cho đội ngũ quản lý từ năm 2003 đến nay và có một số HTX mua được thẻ bảo hiểm y tế cho xã viên và người lao động...

Nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX

             Dù đã đạt được những kết quả đáng kể nêu trên, nhưng nhìn chung, các HTX ở Quảng Nam vẫn chưa phát huy hết lợi thế, tiềm năng của loại hình kinh tế này; nhiều nơi vai trò của HTX còn lu mờ, chưa thể hiện đầy đủ vai trò chủ lực trong quá trình xây dựng và phát triển nông nghiệp, nông thôn; khả năng tiếp cận với xu thế hội nhập còn hạn chế, sức cạnh tranh không cao. Bằng chứng là, hằng năm, đóng góp của các HTX vào cơ cấu GDP của tỉnh chỉ chiếm tỷ trọng 6,5 - 8%. Ðiều dễ nhận thấy, là trong khi ở các huyện phía bắc như Ðại Lộc, Ðiện Bàn, Duy Xuyên... đang duy trì được mạng lưới HTX vững mạnh, thì các huyện phía nam và miền núi của tỉnh gần như loại hình kinh tế tập thể này chưa phát triển. Câu hỏi đang đặt ra, là tại sao trên địa bàn tỉnh đã có những HTX làm ăn có hiệu quả và quy mô ngày càng mở rộng như Ðại Hiệp, Duy Sơn 2, Duy Trinh... nhưng lại không được nhân rộng ra? Ðây là vấn đề mà các địa phương và các ngành liên quan của tỉnh cần nghiên cứu.

Về những hạn chế của các HTX, Chủ tịch Liên minh HTX Quảng Nam Nguyễn Thành Tài phân tích: Hiện nay, có một bộ phận HTX chưa thể hiện đầy đủ vai trò, chức năng của mình. Tình trạng "bình mới, rượu cũ" vẫn còn tồn tại ở nhiều địa phương; nội dung hoạt động của một số HTX nghèo nàn, lúng túng và thiếu vốn trầm trọng. Những bất cập đó đã làm cho một bộ phận xã viên xa rời, thiếu gắn bó với HTX khiến hoạt động của HTX ngày càng yếu kém đi. Hiện, số HTX trung bình và yếu kém của toàn tỉnh chiếm đến 56%... Nguyên nhân theo ông Tài đưa ra, là do nhìn nhận về vai trò HTX chưa đúng và thiếu sự hỗ trợ đắc lực từ các ngành và các địa phương; công tác tuyên truyền về phát triển kinh tế hợp tác và HTX trong các tầng lớp nhân dân chưa được chú trọng đúng mức. Nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển của Nhà nước chưa được triển khai kịp thời, chu đáo. Mặt khác, ban chủ nhiệm ở nhiều HTX thiếu chủ động trong việc tìm kiếm các giải pháp để củng cố, đổi mới và phát triển.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Thành Tài cho biết, sắp đến, Liên minh HTX tỉnh sẽ phối hợp với các ngành liên quan của tỉnh và các địa phương tiếp tục triển khai có hiệu quả các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh về: "Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể"; đồng thời làm tốt công tác tư vấn, hướng dẫn các HTX tiếp cận và thụ hưởng được các chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Chính phủ và của tỉnh ban hành. Trước hết, Liên minh HTX tỉnh Quảng Nam sẽ chú trọng công tác đào tạo, dạy nghề cho các THT, HTX nhằm giúp các đơn vị nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng và thực hiện chương trình hỗ trợ phát triển kinh doanh cho các HTX trên địa bàn tỉnh giai đoạn từ 2010-2015. Theo đó, sẽ chọn 40-50 HTX thuộc diện khá - giỏi làm nòng cốt thành lập câu lạc bộ các HTX mạnh để làm đầu tàu thúc đẩy thành phần kinh tế này phát triển.

Qua làm việc với lãnh đạo các địa phương và một số chủ nhiệm HTX ở Quảng Nam, chúng tôi nhận thấy, hiện nay, các HTX ở Quảng Nam đang gặp nhiều khó khăn trong hoạt động. Phổ biến nhất là hệ thống thiết bị máy móc lạc hậu, nhà xưởng quá ọp ẹp; thiếu đội ngũ quản lý chuyên nghiệp và thiếu vốn trầm trọng... Do vậy, ngoài việc tiếp tục tạo mọi điều kiện cho các HTX đang có chiều hướng phát triển tốt thật sự trở thành chỗ dựa vững chắc cho kinh tế hộ, tỉnh Quảng Nam cần tiến hành các thủ tục giải thể sớm những HTX làm ăn yếu kém, thua lỗ kéo dài, không còn "sức ảnh hưởng" tích cực đến sản xuất và kinh doanh của bà con xã viên. Trên thực tế, đã có nhiều địa phương áp dụng biện pháp này. Ông Thân Văn Lào cho biết, huyện Ðiện Bàn vừa giải thể hai HTX yếu kém và đang hoàn thành thủ tục, giải thể tiếp ba HTX nữa. Tại Duy Xuyên, bên cạnh tiến hành kiểm tra quyết toán năm 2009, chuẩn bị tổ chức đại hội các HTX theo định kỳ hằng năm, các cơ quan liên quan của huyện cũng đang gấp rút hoàn chỉnh thủ tục, phương án để giải thể HTX thị trấn Nam Phước.

Tiếp tục rà soát, mạnh dạn giải thể những HTX yếu kém và tạo mọi thuận lợi cho các HTX đang còn "sức sống" vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động, đáp ứng nhu cầu xã viên ngày một tốt hơn. Ðó là mục tiêu mà tỉnh Quảng Nam đang đặt ra và hướng tới, nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình kinh tế HTX trong những năm tới.

File đính kèm:
Tấn Nguyên - nguồn: Báo nhân dân
Tin khác
 
VĂN BẢN MỚI
Thông báo
Website liên kết
Thăm dò dư luận
Đánh giá của bạn về website này


Thống kê truy cập
trực tuyến 73
ngày hôm nay 1
ngày hôm qua 10
tuần này 17
tất cả 606